Er staan tegenwoordig behoorlijk wat apparaten in mijn keuken. Ik gebruik de Thermomix veel, maar toch is er nog één apparaat dat ik absoluut niet zou willen missen: mijn slowcooker.
Zelf gebruik ik de Sage Fast Slow Pro, een apparaat waarmee je zowel onder druk als langzaam kunt garen. En ondanks alle mogelijkheden van de Thermomix, pak ik de slowcooker nog steeds regelmatig, gewoon omdat langzaam koken iets anders doet met eten dan snel koken.
Je stopt ’s morgens alles in de pan en laat het uren rustig garen. Tegen etenstijd heb je dan vlees dat bijna uit elkaar valt, een saus waarin alle smaken helemaal zijn samengesmolten, en vooral: nauwelijks werk. Voor bepaalde gerechten vind ik dat nog steeds ideaal.
Wat is een slowcooker eigenlijk?
Een slowcooker is in feite een elektrische stoofpan die gerechten gedurende meerdere uren op een relatief lage temperatuur gaart. In plaats van een pan die flink staat te pruttelen, gebeurt alles heel rustig, en dat langzame garen heeft juist zijn voordelen.
Vlees krijgt de tijd om zacht te worden, peulvruchten en groenten nemen smaak op, en specerijen trekken langzaam door het hele gerecht. Een slowcooker is vooral geschikt voor gerechten die normaal gesproken ook lang zouden moeten stoven: stoofvlees, lamsvlees, rundvlees, pulled chicken, soepen, bonen en linzen, curry’s, stoofpotten en sauzen. En ja, ook behoorlijk wat Marokkaanse gerechten lenen zich er uitstekend voor.
Waarom een slowcooker als je al een Thermomix hebt?
Dat is misschien wel de meest logische vraag. De Thermomix kwam bij mij na de slowcooker. Een Thermomix kan hakken, mengen, koken, stomen, wegen en nog veel meer, dus waarom zou je daarnaast nog een slowcooker gebruiken?
Omdat het eigenlijk twee totaal verschillende apparaten zijn. Ik gebruik de Thermomix vooral wanneer er tijdens het koken iets moet gebeuren: hakken, roeren, pureren, mengen of nauwkeurig verwarmen. Een slowcooker doet juist bijna niets, en dat is precies zijn kracht. Je doet de ingrediënten erin, zet hem aan en laat hem vervolgens uren met rust.
Er draaien geen messen en er wordt niets fijngemaakt. Grote stukken vlees, groenten en aardappelen blijven gewoon intact terwijl ze langzaam gaar worden. Voor een soep die ik later wil pureren, pak ik gemakkelijk de Thermomix. Voor een grote stoofschotel waarvan het vlees na zes of acht uur bijna vanzelf uit elkaar valt, pak ik liever de slowcooker.
Slowcooker versus snelkookpan
Mijn Sage heeft beide mogelijkheden, en dat verschil is behoorlijk groot. Met een snelkookpan gebruik je hoge druk om een gerecht veel sneller gaar te krijgen: een gerecht dat normaal drie uur moet sudderen, kan soms binnen een uur klaar zijn. Ideaal als je weinig tijd hebt.
De slowcooker doet precies het tegenovergestelde. Waar de snelkookpan zegt “we regelen dit zo snel mogelijk”, zegt de slowcooker eigenlijk “kom vanavond maar een keer terug”. Het eindresultaat kan bij beide heel zacht vlees zijn, maar persoonlijk vind ik dat langzaam gestoofde gerechten vaak net wat meer die typische diepe stoofsmaak krijgen.
Waarom wordt vlees zo zacht in een slowcooker?
Vooral wat goedkopere stukken vlees zijn fantastisch voor langzaam garen. Vlees met bindweefsel heeft namelijk tijd nodig: tijdens het langdurige garen zet het collageen zich langzaam om in gelatine. Iets wat in het begin behoorlijk stevig aanvoelt, verandert daardoor uiteindelijk in zacht en sappig vlees.
Daarom hoef je voor een slowcooker helemaal niet automatisch het duurste vlees te kopen. Sterker nog: juist stukken die bij snel bakken wat taai kunnen worden, kunnen na uren langzaam garen fantastisch zijn. Denk bijvoorbeeld aan rundersukade, schenkel, riblappen, lamsschouder of andere stoofstukken.
De slowcooker en de Marokkaanse keuken
En hier wordt het voor Dar Beldi natuurlijk interessant. Marokkaans koken draait vaak om langzaam opgebouwde smaken. Ui, knoflook, gember, saffraan, komijn, kaneel, koriander, ras el hanout, olijven en ingelegde citroen krijgen allemaal tijd om hun smaak af te geven, traditioneel gebeurt dat natuurlijk vaak in een tajine.
Een elektrische slowcooker is geen tajine, en ik zou ook nooit beweren dat het resultaat precies hetzelfde is. Toch heeft het principe wel overeenkomsten: relatief rustig garen, weinig vochtverlies, en ingrediënten die lang samen kunnen koken. Daarom kun je veel stoofachtige Marokkaanse gerechten uitstekend aanpassen voor de slowcooker.
Welke Marokkaanse gerechten zijn geschikt?
Vooral gerechten met vlees lenen zich goed. Denk aan een tajine met rund- of lamsvlees, gedroogde pruimen, abrikozen, dadels of langzaam gegaarde ui. Ook een gerecht zoals onze Tangia Roudania met kalfsvlees, dadels en amandelen heeft precies die smaken die profiteren van lang garen.
Kip kan ook, maar daar moet je iets beter op de tijd letten: kip heeft simpelweg veel minder tijd nodig dan een stevig stuk rund- of lamsvlees. Voor inspiratie kun je ook eens kijken tussen onze Marokkaanse kipgerechten en tajinerecepten. Je hoeft niet ieder recept één op één in een slowcooker te gooien, maar veel smaken en combinaties kun je er prima voor gebruiken.
Slowcookertips: waar let je op?
Gebruik minder vocht dan je denkt
Dit is waarschijnlijk een van de belangrijkste slowcookertips. Wanneer je normaal in een pan kookt, verdampt behoorlijk wat vocht. Bij een slowcooker gebeurt dat veel minder: het deksel blijft dicht, en vrijwel alle damp komt uiteindelijk weer terug in het gerecht.
Neem je dus een bestaand stoofrecept letterlijk over met dezelfde hoeveelheid bouillon of water? Dan kun je eindigen met een veel te dunne saus. Gebruik daarom meestal minder vocht dan bij koken in een gewone pan — je kunt later altijd nog iets toevoegen. Andersom is een halve liter water uit een slowcooker krijgen een stuk lastiger.
Eerst het vlees aanbakken, of gewoon alles erin?
Hier bestaan complete slowcookerreligies over.
Je kúnt vlees rauw in de slowcooker doen; het wordt gewoon gaar. Maar als ik de tijd heb, bak ik vlees liever eerst even aan. Die bruine korst geeft smaak door de maillardreactie. Hetzelfde geldt voor ui en bepaalde specerijen, altijd even bakken voordat ze de slowcooker in gaan, kan een gerecht veel dieper van smaak maken.
Bij mijn Sage kan dat gelukkig gewoon in dezelfde pan. Lekker makkelijk, minder afwas. Heb je een eenvoudige slowcooker zonder sauteerfunctie? Dan bak je het vlees eerst kort in een koekenpan aan. Moet het? Nee. Is het vaak lekkerder? Wat mij betreft wel.
De Sage Fast Slow Pro: de slowcooker die ik zelf gebruik
Ik gebruik de Sage Fast Slow Pro zelf al een tijd. Je kunt er niet alleen langzaam mee garen, maar ook in dezelfde pan ingrediënten aanbraden. Daarnaast heeft hij een snelkookfunctie. De binnenpan heeft een inhoud van 6 liter.
Doe niet alles vanaf het begin in de pan
Niet ieder ingrediënt vindt acht uur slowcooken een geweldig idee. Stevige groenten zoals wortel kunnen prima lang meegaren, maar courgette, verse kruiden en andere zachte groenten kunnen na zoveel uren veranderen in iets wat nog nauwelijks herkenbaar is. Die voeg ik liever later toe.
Hetzelfde geldt voor verse koriander en peterselie: een deel kan in het gerecht meekoken, maar bewaar ook wat om vlak voor het serveren toe te voegen. Zo krijg je weer die frisse smaak terug.
Leg aardappelen en stevige groenten onderin de pan. Een slowcooker verwarmt namelijk anders dan een gewone pan. Aardappelen en wortelen hebben relatief veel tijd nodig, dus liggen ze het beste onderin en rondom het vlees, zo zitten ze dichter bij het warme gedeelte en in het kookvocht. Zachte ingrediënten voeg je later toe.
Niet steeds onder het deksel kijken
Dit is moeilijk, ik weet het. Je keuken begint lekker te ruiken en je wilt weten wat er gebeurt. Toch zou ik het laten: iedere keer dat je het deksel opent, ontsnapt er warmte, en duurt het weer even voordat de slowcooker opnieuw op temperatuur is. Daarom is het juist zo’n fijn apparaat, laat hem gewoon met rust.
LOW of HIGH?
De meeste slowcookers hebben in ieder geval een lage en een hogere stand. Voor echte stoofgerechten gebruik ik het liefst LOW als ik voldoende tijd heb; juist die lange, rustige bereiding is waarvoor ik het apparaat heb. HIGH is handig als je later begint of het gerecht sneller klaar moet zijn.
De exacte tijden verschillen natuurlijk per apparaat en per gerecht, maar als grove gedachte kun je aanhouden dat LOW staat voor langzaam garen gedurende een groot deel van de dag, en HIGH voor hetzelfde idee in aanzienlijk minder tijd.
Bij vlees kijk ik uiteindelijk liever naar het resultaat dan naar de klok. Veert een vork erin nog terug alsof het vlees bezwaar maakt tegen de hele onderneming? Dan heeft het gewoon nog wat tijd nodig.
Waarom een slowcooker de moeite waard is
Ideaal voor goedkope stukken vlees
Dat vind ik persoonlijk een van de grootste voordelen. Voor een gerecht dat uren staat te garen, hoef je vaak helemaal geen dure biefstukachtige stukken te kopen, juist stoofvlees is geschikt. Daardoor kan een slowcooker ook interessant zijn als je goedkoper wilt koken. Een stuk vlees, ui, groenten, kruiden, wat bouillon en tijd kunnen samen iets opleveren dat veel luxer smaakt dan de ingrediënten doen vermoeden.
Handig voor grote hoeveelheden
Soep, stoofschotels en sauzen maak ik graag in een flinke hoeveelheid. Staat iets toch zes uur te garen, dan maakt het weinig verschil of je twee of zes porties maakt. Wat overblijft, kan de koelkast of vriezer in, en een goede stoofschotel is de volgende dag vaak zelfs lekkerder, omdat de smaken dan nóg langer de tijd hebben gehad om samen te trekken.
Kan alles in een slowcooker?
Nee. Ik zou hem bijvoorbeeld niet gebruiken voor gerechten waarbij iets knapperig moet blijven. Ook vis heeft meestal maar een korte bereiding nodig, dus die laat ik niet uren slowcooken.
Let bij pasta, rijst en couscous goed op: die nemen vocht op en kunnen bij lang garen veranderen in een grote zachte massa. Couscous bereid ik daarom apart en serveer ik pas bij het gerecht.
Let ook op met zuivel. Room, melk en sommige andere zuivelproducten kunnen bij langdurig garen schiften. Moet er room of iets vergelijkbaars door een gerecht? Dan voeg ik dat liever tegen het einde toe. Hetzelfde geldt vaak voor kokosmelk, als je een heel romig eindresultaat wilt houden.
Ook een slowcooker heeft wat aandacht nodig
Het apparaat doet veel zelfstandig, maar helemaal gedachteloos koken is nooit verstandig. Gebruik vlees dat goed gekoeld is geweest, en laat bevroren grote stukken vlees eerst ontdooien voordat je ze in de slowcooker doet. Vul de pan ook niet tot helemaal aan de rand: er moet voldoende ruimte zijn om het gerecht goed en gelijkmatig te laten garen. Volg bij twijfel altijd de gebruiksaanwijzing van je eigen apparaat, want slowcookers verschillen behoorlijk van elkaar.
Wanneer kies ik de slowcooker, en wanneer de Thermomix?
Eigenlijk vrij simpel: ik kies de Thermomix als ik wil hakken, mixen, pureren, kneden, stomen of actief een gerecht wil bereiden. Ik kies de slowcooker als ik grote stukken vlees of een stoofgerecht uren rustig wil laten garen en er vooral niet meer naar om wil kijken.
En soms gebruik ik ze gewoon allebei: de Thermomix voor een saus, marinade of bijgerecht, en de slowcooker voor het vlees. Waarom zou je moeten kiezen?
Mijn favoriete eigenschap van de slowcooker
Eigenlijk is dat niet eens de smaak, het is het gemak. “Ja hoor, er kunnen nog meer elektrische apparaten bij”, zegt mijn man altijd, maar ergens geloof ik niet dat hij het serieus meent.
Je kunt ’s morgens iets klaarmaken wanneer je tijd hebt, en hoeft om zes uur niet ineens nog anderhalf uur te gaan koken. Tegen de tijd dat je wilt eten, ruikt het hele huis al alsof iemand de hele middag ongelooflijk hard zijn best heeft gedaan in de keuken, terwijl dat apparaat het meeste werk gewoon zelf heeft gedaan. Daar kan ik behoorlijk van genieten.
Is een slowcooker de moeite waard?
Als je alleen maar snel wilt koken, waarschijnlijk niet. Maar maak je graag stoofschotels, soepen, draadjesvlees, lamsvlees of gerechten die lang mogen pruttelen? Dan vind ik het een ontzettend prettig apparaat, ook naast een Thermomix. Want een keukenapparaat hoeft niet alles te kunnen om nuttig te zijn.
De Thermomix kan ongelooflijk veel. Mijn Sage slowcooker kan vooral één ding heel goed: iets urenlang met rust laten totdat het verschrikkelijk lekker is. En precies daarom gebruik ik hem nog steeds regelmatig.
Bonus kooktip
Maak je voor het eerst een bestaand stoofrecept in de slowcooker? Gebruik minder vocht, voeg zachte groenten en verse kruiden later toe, en schrijf op hoe lang jouw gerecht nodig had. De tweede keer hoef je dan niet meer te gokken.
En vooral: kijk niet ieder half uur onder dat deksel. Ik weet het, het is moeilijk. Maar doe het toch maar zo.