Tijdens een vakantie jaren geleden in Marokko kwam ik al eens in contact met Naïma en Youssef. Zij maken op kleine schaal traditionele verzorgingsproducten en handgemaakte zeep, op een manier waarbij plantaardige oliën, boters, klei en kruiden de basis vormen en synthetische geur- en kleurstoffen niet nodig zijn. Wij gebruiken hun zeep al zo lang, ook omdat mijn huid helaas niet zo geschikt is voor synthetische zepen of badschuim.
Zeep maken is op zichzelf natuurlijk niets nieuws. Plantaardige oliën worden al eeuwen gebruikt om zeep te maken en juist rond de Middellandse Zee bestaat daar een lange traditie in. Toch was het interessant om opnieuw te zien hoe weinig er eigenlijk nodig is voor een goed stuk zeep.
Dat werd ook het uitgangspunt voor Beldi Botanique, de verzorgingslijn van Dar Beldi.
De eerste collectie bestaat uit handgemaakte lichaamszepen op basis van onder andere olijfolie, arganolie, cacaoboter en zoete amandelolie. Voor kleur wordt voornamelijk met natuurlijke kleisoorten gewerkt en wanneer een zeep een geur krijgt, wordt daarvoor etherische olie gebruikt.
Geen felle kleurtjes , of heftige parfums of ingewikkelde decoraties, maar gewoon royale stukken zeep die vooral bedoeld zijn om daadwerkelijk te gebruiken.
Wat heeft zeep eigenlijk met eten te maken?
Op een website die voor een groot deel over eten en recepten gaat, lijkt handgemaakte zeep misschien niet direct voor de hand te liggen. Toch liggen koken en traditioneel zeep maken verrassend dicht bij elkaar.
Veel van de grondstoffen die voor de Beldi Botanique-zepen worden gebruikt, kennen we namelijk ook uit de keuken.
Olijfolie, arganolie, cacaoboter, zoete amandelolie, honing en haver zijn allemaal ingrediënten die ook als voedingsmiddel of voedingsgrondstof worden gebruikt.
Bij het maken van zeep gebeurt er vervolgens iets heel anders mee.
De plantaardige oliën en boters worden gecombineerd met loog. Tijdens het verzepingsproces reageren de vetzuren uit de oliën met de loog en ontstaan zeep en glycerine.
De olijfolie die aan het begin van het proces in de pan gaat, is aan het einde dus niet simpelweg meer olijfolie. De vetten zijn chemisch omgezet en maken onderdeel uit van het uiteindelijke stuk zeep.
Daarom is de afgewerkte zeep uiteraard niet eetbaar, ook al begint het recept voor een groot deel met grondstoffen die we uit de keuken kennen.
Juist die verbinding vind ik interessant: met een aantal heel herkenbare plantaardige ingrediënten ontstaat door een traditioneel proces een compleet ander product.
Waarom handgemaakte zeep anders aanvoelt
Een van de interessante eigenschappen van ambachtelijke cold-processzeep is dat de glycerine die tijdens het verzepingsproces vanzelf ontstaat, in de zeep behouden blijft.
Glycerine is een zogenaamde humectant en heeft de eigenschap vocht aan te trekken.
Dat is een van de redenen waarom een goed samengestelde handgemaakte zeep tijdens en na het wassen heel anders kan aanvoelen dan een sterk ontvettende reiniger.
Daarnaast worden de zepen van Beldi Botanique met een lichte overvetting samengesteld. Er wordt dus rekening mee gehouden dat de zeep mild genoeg moet zijn voor dagelijks gebruik en niet alleen maar zo sterk mogelijk moet reinigen.
Het resultaat moet een stevig stuk zeep worden met een romig schuim dat de huid schoon achterlaat zonder dat overdreven schrale, trekkerige gevoel.
Een milde handgemaakte zeep kan ook voor het gezicht worden gebruikt. Vooral een ongeparfumeerde variant ligt daarvoor het meest voor de hand. Een gezichtshuid kan wel gevoeliger reageren dan de huid van het lichaam, dus uiteindelijk blijft het persoonlijk welk reinigingsproduct prettig aanvoelt.
Voor Beldi Botanique is het uitgangspunt in ieder geval eenvoudig: een stuk zeep moet reinigen, maar je huid daarna niet het gevoel geven alsof hij een maatje te klein is geworden.
Olijfolie als basis
Olijfolie speelt een belangrijke rol in de recepten.
Dat is niet toevallig. Olijfolie wordt al heel lang gebruikt voor traditionele zeep in landen rond de Middellandse Zee. Een zeep met een behoorlijk aandeel olijfolie heeft tijd nodig om goed te rijpen, maar kan daarna bijzonder aangenaam in gebruik zijn.
Daar komt arganolie bij.
Arganolie is onlosmakelijk verbonden met Marokko en vormt daarom een belangrijk onderdeel van Beldi Botanique. Niet alleen als naam op de verpakking, maar als werkelijke grondstof in de receptuur.
Cacaoboter helpt om de zeep stevigheid te geven en draagt bij aan het volle, romige karakter. Zoete amandelolie wordt gebruikt voor zijn mooie eigenschappen in handgemaakte zeep en maakt de basis compleet.
De verschillende varianten worden vervolgens aangevuld met onder andere rhassoul, andere natuurlijke kleisoorten, honing, haver en etherische oliën.
Kleuren uit klei
De kleuren van de zepen blijven bewust natuurlijk.
Rhassoul geeft vanzelf een warme aardse, beige tot grijzige tint. Roze klei zorgt voor een zachte poederachtige kleur en andere stukken blijven juist crème of krijgen eenvoudig de kleur die ontstaat uit de gebruikte oliën en boters.
Daardoor zal niet ieder stuk exact hetzelfde zijn.
Dat hoort bij handgemaakte zeep.
De kleur van een natuurlijke klei kan per partij dan ook altijd iets verschillen en ook het snijden en stempelen gebeurt niet op een industriële productielijn. Alles is handwerk.
Wel krijgt ieder stuk dezelfde eenvoudige vorm en wordt het geometrische symbool van Beldi Botanique rechtstreeks in de zeep gestempeld.
Argan & Amande
Argan & Amande wordt de meest pure zeep van de collectie.
Deze zeep draait vooral om de basis van de receptuur, met onder andere olijfolie, arganolie, cacaoboter en zoete amandelolie.
Er wordt geen etherische olie aan toegevoegd.
Daardoor is het een rustige, ongeparfumeerde lichaamszeep en ook de eerste variant die ik zou kiezen voor iemand die liever geen geurstoffen in zijn dagelijkse verzorging gebruikt.
Hammam – Rhassoul & Eucalyptus
De Hammam-zeep kon eigenlijk niet ontbreken.
Rhassoul is een natuurlijke Marokkaanse klei die traditioneel wordt gebruikt bij de verzorging van huid en haar en sterk verbonden is met de hammam.
In deze zeep wordt rhassoul gecombineerd met de plantaardige olie- en boterbasis van Beldi Botanique en etherische eucalyptusolie.
Eucalyptus hoort voor mij bij het gevoel van een hammam: warm, vochtig en tegelijkertijd fris en kruidig.
De geur moet daarom duidelijk herkenbaar zijn zonder overdreven sterk te worden.
Door de rhassoul krijgt de zeep vanzelf zijn karakteristieke aardse tint.
Hammam Scrub
Naast de gewone Hammam-zeep komt er ook een Hammam Scrub.
De basis blijft hetzelfde: onder andere arganolie, rhassoul en eucalyptus. Aan deze uitvoering wordt een natuurlijke scrub toegevoegd op basis van argan schillen, dus geen micro plastics.
De arganolie wordt gebruikt als ingrediënt in de zeep, terwijl de harde delen van de arganvrucht na een fijne maling als scrubmateriaal een tweede toepassing kunnen krijgen.
Daarbij is vooral de korrelgrootte belangrijk. Een lichaamszeep mag daadwerkelijk scrubben, maar de korrel mag niet scherp of onaangenaam over de huid worden.
De Hammam Scrub wordt daarom geen zeep die je per se tijdens iedere douchebeurt gebruikt, maar een wat stevigere variant voor momenten waarop je de huid extra wilt scrubben.
Cèdre de l’Atlas
Marokko bestaat natuurlijk uit veel meer dan argan en oranjebloesem.
In het Atlasgebergte groeien indrukwekkende cederbossen en daarop is Cèdre de l’Atlas geïnspireerd.
Deze zeep krijgt een droge, houtachtige en kruidige geur met etherische olie van Atlasceder. Mogelijk wordt daar een kleine hoeveelheid rozemarijn aan toegevoegd om de geur wat frisser te maken.
Ook in deze zeep kan rhassoul worden verwerkt, waardoor hij een warme en wat donkerdere aardse kleur krijgt.
Cèdre de l’Atlas wordt nadrukkelijk niet alleen als mannenzeep gepresenteerd.
Sommige mensen houden van bloemige geuren, andere van citrus en weer andere juist van hout, kruiden en aarde. Deze zeep hoort bij die laatste groep.
Fleur d’Oranger
Oranjebloesem kom je in Marokko op allerlei plaatsen tegen.
In gebak en desserts, in thee en andere dranken, maar ook in traditionele verzorgingsproducten en parfumerie.
Fleur d’Oranger wordt daarom de lichte, bloemige variant van de collectie.
Voor de geur wordt gewerkt met etherische oliën die afkomstig zijn van de bittere sinaasappelboom, waaronder neroli en petitgrain.
Neroli wordt gewonnen uit de bloesem en petitgrain voornamelijk uit bladeren en twijgen. Samen kunnen ze een geur geven die niet simpelweg naar sinaasappel ruikt, maar veel groener, frisser en verfijnder is.
Argile Rose
Argile Rose krijgt zijn naam niet van een rozenparfum, maar van de roze klei die in de zeep wordt verwerkt.
De klei geeft vanzelf een zachte, poederachtige tint.
In combinatie met onder andere arganolie en zoete amandelolie ontstaat een eenvoudige ongeparfumeerde zeep waarin de gebruikte grondstoffen centraal blijven staan.
Aan deze variant wordt bewust geen rozengeur toegevoegd.
Dat is ook helemaal niet nodig.
Juist de combinatie van de natuurlijke kleur, het eenvoudige stuk zeep en het geometrische stempel geeft Argile Rose zijn eigen uitstraling.
Miel & Avoine
Miel & Avoine wordt de warmste variant van de eerste collectie.
De zeep wordt gemaakt met honing en zeer fijn havermeel, naast de plantaardige oliën en boters uit de basis.
De ingrediënten zorgen vanzelf voor een warme crème- tot beigekleurige zeep.
Er komt geen kunstmatig honing- of amandelparfum aan te pas.
Het hoeft niet naar een pot honing te ruiken om honingzeep te zijn.
Miel & Avoine wordt juist een rustige, romige lichaamszeep waarbij de ingrediënten voor zichzelf spreken.
Handgemaakt en rustig gerijpt
Cold-processzeep kan je niet gelijk gebruiken zodra hij uit de mal komt.
Na het maken wordt de zeep uit de vorm gehaald, in royale stukken gesneden en voorzien van het Beldi Botanique-symbool.
Daarna moeten de stukken enkele weken rustig rijpen.
Tijdens die periode verdampt water uit de zeep, wordt het stuk harder en ontwikkelt het zijn uiteindelijke eigenschappen.
Dat kost tijd, maar die tijd is onderdeel van het proces.
Beldi Botanique wordt daarom in kleine hoeveelheden gemaakt. Geen enorme voorraden die maanden in een magazijn liggen, maar batches die worden gemaakt, gesneden, gestempeld en vervolgens voldoende tijd krijgen voordat ze verkocht worden.
Royale stukken van 150 gram
De stukken Beldi Botanique-zeep wegen ongeveer 150 gram.
Dat is bewust een royaal formaat.
Een stuk van 150 gram ligt prettig in de hand en gaat bij normaal gebruik behoorlijk lang mee, zeker wanneer de zeep tussen de wasbeurten goed kan drogen op een zeepschaaltje. Is hij te groot, dan snij je hem door de midden en dan heb je twee stukken zeep.
De verkoopprijs wordt €7,95 per stuk.
Daarmee wil ik de zeep betaalbaar houden, ondanks het gebruik van ingrediënten zoals arganolie, olijfolie, cacaoboter, natuurlijke klei en echte etherische oliën.
Het moet wat mij betreft geen stuk zeep worden dat je alleen koopt omdat het mooi staat in de badkamer.
Je moet het vooral gewoon willen gebruiken want het is goed voor je huid!
Beldi Botanique in onze webshop
Beldi Botanique wordt de verzorgingslijn van Dar Beldi.
De handgemaakte zepen vormen het begin, maar de collectie zal uiteindelijk breder worden en zich richten op verzorgingsproducten die passen bij Marokkaanse ingrediënten en traditionele verzorgingsrituelen.
Daarbij kun je denken aan arganolie, rhassoul en producten rond het hammamritueel.
De eerste handgemaakte zepen van Beldi Botanique worden binnenkort verkrijgbaar via de Dar Beldi Souk.
De eerste collectie bestaat uit Argan & Amande, Hammam – Rhassoul & Eucalyptus, Cèdre de l’Atlas, Fleur d’Oranger, Argile Rose en Miel & Avoine. Daarnaast komt er van de Hammam-zeep een aparte scrubvariant.
Alle zepen worden met de hand gemaakt, wegen ongeveer 150 gram en kosten €7,95 per stuk.