Tamegroute aardewerk – het groene aardewerk uit Zuid-Marokko

Wie wel eens in Marokko is geweest, heeft het misschien gezien: groene schalen, kommen en potten die er net even anders uitzien dan ander Marokkaans aardewerk. De kleur is niet overal hetzelfde, de rand kan een beetje scheef zijn en soms zie je kleine plekjes of verschillen in het glazuur.

Dit is Tamegroute aardewerk. Het wordt gemaakt in het zuiden van Marokko en is vooral bekend om zijn groene kleur. En het leuke is,  twee stukken zijn precies hetzelfde.

Waar komt Tamegroute aardewerk vandaan?

Tamegroute is een klein dorp in het zuiden van Marokko, niet ver van Zagora. Het ligt in de Draa-vallei, een gebied met palmbomen, lemen dorpen en een droog landschap. Vanaf hier is de Sahara niet ver meer.

Het dorp is al lange tijd bekend om zijn pottenbakkers. Het aardewerk wordt er nog steeds op traditionele wijze gemaakt. Het vak wordt binnen families van generatie op generatie doorgegeven.

Tamegroute is trouwens niet alleen bekend om aardewerk. In het dorp staat ook een oude koranschool met een bijzondere bibliotheek waarin eeuwenoude manuscripten worden bewaard.

Waarom is Tamegroute aardewerk groen?

Het groen is het bekendste kenmerk van Tamegroute aardewerk.

Toch heeft niet iedere schaal precies dezelfde kleur. Het ene stuk is helder groen, terwijl een ander meer olijfgroen, bruin of geel kan zijn. Soms zitten er zelfs verschillende kleuren in één schaal.

Dat komt onder andere door het glazuur en door de manier waarop het aardewerk wordt gebakken. De plek van een schaal in de oven en de temperatuur hebben invloed op de uiteindelijke kleur.

Daardoor weet een pottenbakker vooraf niet precies hoe een stuk uit de oven zal komen.

Juist dat maakt dit aardewerk zo herkenbaar.

Het hoeft niet perfect te zijn

Tamegroute aardewerk is handgemaakt. Daardoor kan een kom een beetje scheef zijn of kan de rand aan de ene kant iets dikker zijn dan aan de andere kant.

Ook het glazuur is niet altijd helemaal glad. Er kunnen kleine bobbeltjes, vlekjes en kleurverschillen in zitten.

Dat hoort erbij.

Wie fabrieksservies gewend is, moet daar misschien even aan wennen. Bij handgemaakt aardewerk zijn die kleine verschillen juist een deel van het karakter.

Zet een paar Tamegroute kommen naast elkaar en je ziet bijna altijd dat ze allemaal net iets anders zijn.

Hoe wordt het gemaakt?

Het aardewerk wordt gemaakt van klei uit de omgeving. De klei wordt eerst voorbereid en daarna door de pottenbakker gevormd. Veel kommen, borden en schalen worden op een draaischijf gemaakt.

Daarna moet het aardewerk drogen.

Wanneer het droog genoeg is, wordt het voorzien van glazuur. Vervolgens gaat het de oven in. Tijdens het bakken krijgt het aardewerk zijn uiteindelijke kleur.

Het hele proces kost tijd. Een deel van het resultaat is bovendien niet helemaal te sturen. Daardoor kan iedere ovenlading weer anders zijn.

Wat wordt er van gemaakt?

In Tamegroute worden veel verschillende dingen gemaakt. Je ziet er kleine kommen en borden, maar ook grote serveerschalen, tajines, vazen, kannen en potten.

Sommige stukken zijn bedoeld om te gebruiken. Andere worden vooral gemaakt als decoratie.

Voor thuis zijn vooral de kleinere kommen en schalen handig. Ze zijn mooi voor olijven, dadels, amandelen, salades en andere kleine gerechten.

Het diepe groen staat ook mooi bij veel eten. Rode tomaten, oranje wortel, couscous en brood komen er bijvoorbeeld prachtig op uit.

Kun je Tamegroute aardewerk gebruiken voor eten?

Niet ieder stuk Marokkaans aardewerk is automatisch geschikt om eten in te serveren.

Dat geldt vooral voor ouder aardewerk en voor stukken die vooral als decoratie zijn gemaakt. Bij traditioneel glazuur kunnen stoffen zijn gebruikt die je liever niet met eten in contact wilt laten komen.

Wil je een schaal of bord echt als servies gebruiken, vraag dan bij het kopen of het geschikt is voor voedsel.

Bij twijfel kun je een mooie schaal natuurlijk altijd gebruiken voor brood, verpakte producten of gewoon als decoratie.

Hoe herken je handgemaakt Tamegroute aardewerk?

Bij handgemaakt aardewerk hoef je juist niet naar een perfect exemplaar te zoeken.

Een kleine afwijking in de vorm is normaal. Hetzelfde geldt voor verschillen in kleur en glazuur. Ook de onderkant ziet er vaak wat ruwer uit dan bij servies dat in een fabriek is gemaakt.

Wanneer je een stapel kommen ziet die allemaal exact dezelfde vorm, kleur en afwerking hebben, is het waarschijnlijk geen traditioneel handgemaakt aardewerk.

Dat wil niet zeggen dat het slecht is. Het is alleen iets anders.

Tamegroute aardewerk kopen in Marokko

De mooiste plek om Tamegroute aardewerk te kopen is natuurlijk Tamegroute zelf. Daar kun je ook werkplaatsen bezoeken en zien hoe het wordt gemaakt.

Maar je hoeft niet helemaal naar het zuiden van Marokko te reizen om het tegen te komen. Ook in Marrakech, Ouarzazate en andere plaatsen wordt veel Tamegroute aardewerk verkocht.

Kijk een schaal voor het kopen wel even goed na. Kleine oneffenheden horen erbij, maar een echte barst natuurlijk niet.

Kijk ook goed naar de rand en de bodem. Vooral bij grotere schalen is het verstandig om te controleren of ze stevig aanvoelen.

Hoe neem je het mee naar huis?

Aardewerk en een vakantiekoffer zijn niet altijd de beste combinatie.

Een kleine kom is meestal nog wel makkelijk mee te nemen. Bij grotere schalen wordt het lastiger.

Wikkel het aardewerk goed in kleding, handdoeken of bubbeltjesplastic. Stop ook iets zachts in kommen en zorg dat twee stukken aardewerk niet direct tegen elkaar kunnen tikken.

Leg breekbare spullen het liefst in het midden van de koffer en niet direct tegen de buitenkant.

Let ook op het gewicht. Tamegroute aardewerk kan behoorlijk zwaar zijn. Die enorme schaal die op de markt zo aantrekkelijk leek, kan bij het inpakken ineens een stuk minder handig blijken te zijn.

Een stukje Marokko voor thuis

Tamegroute aardewerk is niet strak en perfect. Dat is juist wat het mooi maakt.

Je ziet dat het met de hand is gemaakt. De vorm, het glazuur en de kleur zijn iedere keer net even anders.

Een enkele groene schaal kan al genoeg zijn om iets van die Marokkaanse sfeer thuis terug te brengen. Je hoeft er geen compleet servies van te hebben. 

En misschien is dat ook wel het leukste aan dit aardewerk. Je kiest niet zomaar een model uit een serie. Je zoekt een schaal of kom uit die je mooi vindt, juist omdat er geen tweede precies hetzelfde is. Tamegroute aardewerk staat fantastisch in bijvoorbeeld een landelijk of sober interieur.