Romige Franse uiensoep: de soep waarvoor ik uien koop in Frankrijk

Als ik in Frankrijk ben, kom ik zelden thuis met alleen wijn en kaas. Er zit ook altijd een zak uien in de koffer. En knoflook. Veel knoflook. Zoveel dat Dracula met een grote boog om onze auto heen vliegt en voorlopig ook mijn voordeur overslaat.

De uien zijn bedoeld voor deze soep: de bijzondere, zoete soorten die je in Franse supermarkten en op markten ziet liggen. Geen heldere bouillon met een dikke laag kaas, maar een romige Franse uiensoep, fluweelzacht en zoet van de langzaam gebakken ui.

Wat maakt deze uiensoep anders?

De klassieke soupe à l’oignon is een heldere soep met grote stukken ui en een laag gesmolten kaas. Deze versie is gepureerd en romig. Een beetje het instapmodel laten we maar zeggen.

De uien worden eerst heel langzaam gekaramelliseerd. Daarna gaan ze met melk, room en een beetje bouillon in de blender. Het resultaat is een zijdezachte soep met een diepe, zoete smaak.

De uien: waarom ik ze meeneem uit Frankrijk

In Frankrijk liggen soms uien die je in Nederland niet zomaar vindt. Denk aan de roze uien van Roscoff of de zoete uien uit de Cévennes. Ze zijn mild en zoet, en worden bij het karamelliseren bijna als jam. 

Is dat geen optie? Dan werken gewone gele uien ook prima, en dat is ook wat het recept hieronder gebruikt. Door het langzame bakken worden ze vanzelf zoet en zacht. Speciale uien zijn een bonus, geen vereiste.

Wat is piment d’Espelette?

Piment d’Espelette is een gedroogd, gemalen chilipoeder uit het dorpje Espelette in Baskenland, in het zuidwesten van Frankrijk. Het heeft een beschermde herkomstnaam (AOP), net als wijn en kaas.

De smaak is warm en fruitig, met een lichte rooknoot en een milde pittigheid. Het is dus niet vurig, maar geeft vooral diepte. Daarom past het zo goed bij de zoete ui.

Je vindt het in Franse supermarkten en delicatessenwinkels, en online. Een kleine pot gaat lang mee. Je kunt het ook gebruiken in eiergerechten, op gebakken aardappels, in marinades en over vis.

Geen piment d’Espelette? Zo vervang je het

Gebruik milde paprikapoeder, eventueel met een heel klein snuifje cayennepeper voor een beetje warmte. Het is niet precies hetzelfde, maar de soep wordt er nog steeds heerlijk van.

Karamelliseren: het enige echte werk

Het karamelliseren kost tijd, maar het is niet moeilijk. Je hebt vooral geduld nodig, en een brede pan met dikke bodem.

Laat de uien eerst zacht en glazig worden. Zet daarna het vuur laag en laat ze rustig verder bakken. In het begin roer je af en toe, later steeds vaker.

Ze zijn klaar als ze diep goudbruin, heel zacht en sterk geslonken zijn.

Tip: laat het vuur laag

Harder bakken maakt de uien niet sneller klaar. De kans dat ze verbranden wordt vooral groter, en dan krijg je een bittere soep.

Wordt de bodem te donker? Voeg dan een of twee eetlepels water toe en schraap de aanbaksels los. Die bruine laagjes zitten vol smaak.

Hoeveel ui heb je nodig?

Een kilo ui lijkt veel, maar uien slinken enorm tijdens het bakken. Van een hele stapel blijft een kleine laag over. Dat is precies wat je wilt: veel smaak in weinig volume.

Snijd de uien zo dun mogelijk

Hoe dunner de halve ringen, hoe gelijkmatiger ze garen en hoe sneller ze zacht worden. Een mandoline maakt dit makkelijk, maar met een scherp mes lukt het ook prima.

Een scheutje sherryazijn

Aan het eind komt er een theelepel sherryazijn in de soep. Je proeft de azijn niet echt, maar hij haalt de zoetheid een beetje omhoog en maakt de smaak levendiger. Proef en voeg eventueel nog een klein beetje toe.

Bouillon: gebruik zelfgemaakte

Er gaat maar 250 ml bouillon in, maar die doet wel wat. Gebruik je een zelfgemaakte kippenbouillon, dan proef je dat direct. Hij is rond en zacht, zonder de scherpe zoutigheid van blokjes. 

Het gegratineerde brood

Bij deze soep hoort knapperig brood met gesmolten Gruyère. Het krokante brood en de hartige kaas zijn een mooie tegenhanger voor de zoete, romige soep.

Gebruik liefst vers geraspte kaas. Die smelt mooier dan voorgeraspte kaas uit een zak.

Soep als voorgerecht of lichte maaltijd

Deze soep is genoeg voor 4 tot 6 personen. Als voorgerecht is hij kleiner dan je denkt, want hij is rijk. Met het brood en een frisse salade is het ook een prima lichte maaltijd.

Maak de soep van tevoren

De uien kun je dagen vooraf karamelliseren. Je kunt ook de hele soep een dag eerder maken. Verwarm hem zachtjes, zonder te koken, en maak het brood pas vlak voor het serveren.

Zo bewaar je de soep

In de koelkast blijft de soep 2 tot 3 dagen goed in een afgesloten bak. Je kunt hem ook invriezen, al kan de structuur door de room iets veranderen. Roer hem na het ontdooien goed door of mix hem kort opnieuw.

Veelgestelde vragen

Welke uien kan ik het beste gebruiken?
Gewone gele uien werken prima. Zoete uien, zoals roze Franse uien, geven een nog zachtere smaak.

Wat kan ik gebruiken in plaats van piment d’Espelette?
Milde paprikapoeder, eventueel met een klein snuifje cayennepeper.

Kan ik de soep vegetarisch maken?
Ja, gebruik gewoon groentebouillon.

Waarom smaakt mijn soep bitter?
Waarschijnlijk zijn de uien te donker of te hard gebakken. Bak ze de volgende keer op lager vuur en voeg tussendoor wat water toe.

Kan ik de soep zonder blender maken?
Een staafmixer of blender is nodig voor de romige structuur. Zonder mixer krijg je een stukkige soep.

Kan ik de Gruyère vervangen?
Comté, Emmental of oude kaas kunnen ook. Gruyère blijft de beste keuze door zijn nootachtige smaak.

Tot slot

Deze romige uiensoep vraagt vooral tijd, geen kunstjes. De uien doen het werk, de room maakt het af en het brood met kaas zorgt voor het feestje.

Scroll door naar het recept en laat in de reacties weten hoe het gelukt is. En kom je ooit in een Franse supermarkt: neem een zak uien mee.