Stamppot rauwe andijvie met kaas, spekjes en rode ui

Stamppot rauwe andijvie is een van de bekendste gerechten uit de Hollandse keuken. De combinatie van kruimige aardappelen, fijngesneden andijvie en uitgebakken spekjes is eenvoudig, maar bijzonder lekker. In dit recept voegen we ook geraspte belegen Goudse kaas toe. Die smelt door de warme aardappelen en maakt de stamppot extra smeuïg.

De rode ui bakken we langzaam in het vet van de spekjes en maken we af met een scheutje donkere balsamicoazijn. Dat geeft een lichtzoete smaak die goed past bij de hartige kaas en het spek. Serveer de stamppot met een ouderwetse gehaktbal en een flinke lepel bruine jus.

Welke aardappelen gebruik je voor andijviestamppot?

Voor een goede andijviestamppot gebruik je bij voorkeur kruimige aardappelen. Die vallen tijdens het koken gemakkelijk uiteen en laten zich zonder veel moeite tot een luchtige puree stampen.

Eigenheimer is een uitstekende keuze. Dit aardappelras heeft een uitgesproken aardappelsmaak en een kruimige structuur. Eigenheimers zijn bovendien geschikt voor stamppotten waarbij je veel groenten door de aardappelen mengt.

Ook Doré is een goede stamppotaardappel. Dit vroege aardappelras heeft een fijne smaak en wordt tijdens het koken behoorlijk kruimig. Houd de kooktijd goed in de gaten, want Doré kan gemakkelijk uit elkaar vallen.

Andere geschikte aardappelrassen zijn bijvoorbeeld Irene en Frieslander, al is Frieslander wat steviger van structuur.

Vastkokende aardappelen zijn minder geschikt. Ze behouden tijdens het koken hun vorm en geven daardoor een stevigere, soms wat grove stamppot.

Laat de aardappelen na het afgieten altijd even droogstomen. Zo verdampt het overtollige vocht en kunnen ze de warme melk en boter beter opnemen.

Waarom gaat de andijvie er rauw doorheen?

Het verschil tussen gewone andijviestamppot en stamppot rauwe andijvie zit vooral in de bereiding van de groente.

Bij rauwe andijviestamppot wordt de fijngesneden andijvie pas toegevoegd wanneer de aardappelpuree al klaar is. De warmte van de aardappelen zorgt ervoor dat de groente een klein beetje slinkt, maar de andijvie blijft grotendeels knapperig.

Dat geeft een prettig verschil in structuur tussen de zachte aardappelen en de frisse, lichtbittere andijvie.

Voor dit recept gebruiken we 300 gram rauwe andijvie op 600 gram aardappelen. Dat is een royale hoeveelheid groente, maar juist daardoor krijgt de stamppot voldoende smaak en structuur.

Was de andijvie zorgvuldig en laat deze goed uitlekken. Wanneer de groente nog erg nat is, kan de stamppot waterig worden.

Voeg de andijvie in gedeelten toe en schep rustig om. Laat de stamppot daarna niet onnodig lang op het vuur staan, want dan wordt de andijvie slap en verliest deze zijn frisse groene kleur.

Welke kaas is het lekkerst in andijviestamppot?

In deze stamppot gebruiken we belegen Goudse kaas van 48+. Die heeft voldoende smaak om tussen de aardappelen en andijvie op te vallen, maar is niet zo uitgesproken dat hij de andere ingrediënten overheerst.

Bovendien smelt belegen kaas goed door de warme aardappelpuree. Dat maakt de stamppot romiger zonder dat je veel extra boter of melk nodig hebt.

Oude kaas kan natuurlijk ook, maar die is droger, zouter en smelt doorgaans minder soepel. Voor dit recept heeft belegen kaas daarom de voorkeur.

Rasp de kaas het liefst zelf, vlak voordat je hem toevoegt. Voorgeraspte kaas bevat soms zetmeel of andere antiklontermiddelen, waardoor de kaas minder gemakkelijk samensmelt met de puree.

Voeg de kaas toe voordat de rauwe andijvie erdoor gaat. De aardappelen zijn dan nog goed warm en de kaas kan rustig smelten.

Krokante spekjes en rode ui met balsamico

Uitgebakken spekjes horen voor veel mensen bij een ouderwetse andijviestamppot. Ze geven een hartige smaak en zorgen voor een lekker krokant accent.

Bak de spekblokjes rustig uit in een droge koekenpan. Extra boter of olie is meestal niet nodig, omdat er tijdens het bakken voldoende vet uit het spek vrijkomt.

Haal de spekjes uit de pan zodra ze goudbruin en krokant zijn. Bewaar een beetje van het spekvet om de rode ui in te bakken.

De rode ui snijden we in dunne halve ringen en bakken we op een niet te hoog vuur totdat hij zacht wordt. Daarna voegen we donkere balsamicoazijn toe en laten we het geheel kort inkoken.

De balsamico geeft de ui een aangename zoetzure smaak. Dat past goed bij de romige aardappelen, de kaas en het zoute spek.

Schep de ui bij voorkeur pas bij het serveren over de stamppot. Zo blijven de verschillende smaken goed herkenbaar.

Hoeveel zout en peper gebruik je voor andijviestamppot?

Bij veel stamppotrecepten staat eenvoudigweg ‘peper en zout naar smaak’. Dat is niet altijd even handig, zeker wanneer je nog niet zoveel ervaring hebt met koken.

Daarom geven we in dit recept ook de hoeveelheden zout en peper in grammen aan.

Voor twee flinke porties gebruiken we 2 gram fijn zout en 0,5 gram zwarte peper als uitgangspunt. Na het mengen kun je eventueel nog 1 gram zout toevoegen.

Dat lijkt misschien weinig, maar zowel de gerookte spekjes als de belegen Goudse kaas bevatten al behoorlijk wat zout. Ook de mosterd draagt bij aan de hartige smaak.

Kook de aardappelen daarom in ongezouten water en breng de stamppot pas op smaak wanneer de kaas en spekjes zijn toegevoegd.

Gebruik voor kleine hoeveelheden zout en peper bij voorkeur een nauwkeurige keukenweegschaal. De uiteindelijke hoeveelheid blijft afhankelijk van de gebruikte kaas, spekjes en je eigen smaak.

Hoe maak je andijviestamppot lekker smeuïg?

Een goede stamppot moet zacht en smeuïg zijn, maar niet zo dun dat hij over het bord loopt.

Het belangrijkste is dat de aardappelen goed gaar zijn en na het afgieten voldoende kunnen droogstomen.

Verwarm de melk samen met de roomboter voordat je deze aan de gestampte aardappelen toevoegt. Zo koelen de aardappelen niet onnodig af en kun je de puree gemakkelijker mengen.

Stamp de aardappelen met een gewone aardappelstamper. Gebruik liever geen staafmixer of keukenmachine. Door aardappelen te intensief te bewerken komt er veel zetmeel vrij en kan de puree een kleverige, elastische structuur krijgen.

In dit recept gebruiken we ook een beetje grove Zaanse mosterd. Die geeft de aardappelen extra smaak, zonder dat de stamppot nadrukkelijk naar mosterd gaat smaken.

Voeg daarna de geraspte kaas toe en schep pas op het laatst de rauwe andijvie en krokante spekjes erdoor.

Wat eet je bij stamppot rauwe andijvie?

Een goede gehaktbal met bruine jus is misschien wel de lekkerste combinatie bij andijviestamppot.

Voor dit recept kiezen we voor een gehaktbal naar het voorbeeld van de bekende Dungelman-gehaktbal. Een stevig gebakken bal met een mooie bruine korst en voldoende jus voor een kuiltje midden in de stamppot.

De combinatie van romige aardappelen, frisse andijvie, gesmolten kaas, spekjes en hartige jus maakt dit tot een complete Hollandse maaltijd.

Ook rookworst wordt traditioneel vaak bij andijviestamppot gegeten, maar in deze uitvoering laten we die achterwege. De gehaktbal en spekjes geven al voldoende smaak.

Kun je stamppot rauwe andijvie bewaren en opwarmen?

Versbereide stamppot rauwe andijvie is het lekkerst. De andijvie heeft dan nog een frisse kleur en een licht knapperige structuur.

Heb je toch iets over, dan kun je de stamppot maximaal twee dagen in een afgesloten bak in de koelkast bewaren. Laat de restjes snel afkoelen en zet ze binnen twee uur in de koelkast.

Opwarmen kan in een pan op laag vuur. Voeg eventueel een klein scheutje melk toe en schep regelmatig om totdat de stamppot goed heet is.

Houd er wel rekening mee dat de rauwe andijvie tijdens het bewaren en opnieuw verwarmen zachter wordt. De smaak blijft lekker, maar de structuur verandert.

Invriezen is mogelijk, maar niet ideaal. De andijvie verliest na het ontdooien zijn knapperigheid en de aardappelpuree kan wat vocht loslaten.

Een Hollandse klassieker met een kleine aanpassing

Stamppot rauwe andijvie heeft eigenlijk niet veel nodig. Goede kruimige aardappelen, verse andijvie en een paar smaakmakers zijn voldoende voor een heerlijke maaltijd.

De geraspte belegen kaas maakt deze versie net iets romiger, terwijl de rode ui met balsamico voor een aangenaam contrast zorgt. Met krokante spekjes en een gehaktbal met bruine jus erbij staat er een ouderwetse Hollandse maaltijd op tafel, maar dan met een kleine eigen draai.