Madame Jeanette sambal
Een klein beetje van deze Madame Jeanette sambal is genoeg om behoorlijk wat pit aan je eten te geven. Madame Jeanette pepers zijn flink heet, maar dat is niet het enige wat ze bijzonder maakt. Ze hebben ook een uitgesproken fruitige geur en smaak. Juist daarom houden we deze sambal eenvoudig. Met sjalot, azijn en zout erbij hebben de pepers eigenlijk al genoeg gezelschap.
Je hoeft voor deze sambal niets te bakken of te koken. De ingrediënten worden rauw fijngemalen tot de structuur die je zelf lekker vindt. Je kunt er een heel gladde sambal van maken, maar ik vind het juist lekker als er nog een beetje structuur in zit. Maal hem daarom niet meteen helemaal tot puree.
De sjalot geeft wat zoetigheid tegenover de scherpe peper en de azijn zorgt voor frisheid. Dat klinkt misschien als een heel simpele combinatie, maar bij zo’n uitgesproken peper werkt dat juist goed. Een hele verzameling specerijen of een flinke scheut ketjap zou de smaak van de Madame Jeanette alleen maar verstoppen.
Zet de sambal in een klein schaaltje op tafel en laat iedereen zelf bepalen hoeveel hij aandurft. Begin echt met een klein beetje. Dit is een smaakmaker waar je gemakkelijk meer van kunt nemen, maar die je niet meer van je bord krijgt als je iets te enthousiast bent geweest.
Wat is een Madame Jeanette peper?
De Madame Jeanette is een zeer hete peper die veel wordt gebruikt in de Surinaamse keuken. Behalve de pittigheid heeft de peper een opvallend fruitig aroma. Dat is precies waarom Madame Jeanette zo lekker is in sambal, marinades, soepen en stoofgerechten.
De pepers zijn meestal geel tot geelgroen wanneer ze rijp zijn. Laat je door die vrolijke kleur alleen niet voor de gek houden. Madame Jeanette is aanzienlijk heter dan een gewone rode peper.
Voor deze sambal gebruiken we de peper rauw. Daardoor blijft niet alleen de pittigheid goed aanwezig, maar ook die typische fruitige smaak.
Hoe pittig is Madame Jeanette sambal?
Behoorlijk pittig. Hoe heet je sambal precies wordt, hangt onder andere af van de pepers zelf en van hoeveel je gebruikt.
Wil je de sambal iets minder heftig maken, dan kun je de zaadlijsten uit de pepers verwijderen. Verwacht alleen niet dat je daarmee ineens een milde sambal krijgt. Ook zonder zaadlijsten blijft Madame Jeanette een hete peper.
Proef daarom voorzichtig. Begin bij het eten met een kleine hoeveelheid en neem daarna eventueel wat meer.
Madame Jeanette pepers schoonmaken
Bij het verwerken van Madame Jeanette pepers is het verstandig om handschoenen te dragen. De capsaïcine uit de peper blijft gemakkelijk aan je vingers zitten. Even later in je oog wrijven is dan een bijzonder slecht idee.
Snijd de pepers open, verwijder eventueel de zaadlijsten en snijd ze in grove stukken voordat ze de hakmolen of keukenmachine ingaan.
Was na afloop ook je mes, snijplank en keukenmachine goed af met warm water en afwasmiddel.
Waarom gaat er azijn in sambal?
Azijn zorgt in deze sambal vooral voor frisheid. De Madame Jeanette is heet en aromatisch en de sjalot heeft een licht zoete smaak. Het zure van de azijn brengt daar wat balans in.
Voeg niet zomaar veel meer azijn toe. De sambal moet geen dunne pepersaus worden. Begin met de hoeveelheid uit het recept en kijk pas na het malen naar de structuur.
De sambal mag vochtig zijn, maar moet nog steeds makkelijk met een klein lepeltje opgeschept kunnen worden.
Fijne of grove sambal
Hoe fijn je de sambal maakt is vooral een kwestie van smaak. Voor een grove Madame Jeanette sambal pulseer je de ingrediënten een paar keer kort. Voor een gladdere versie laat je de machine wat langer draaien.
Werk in korte pulsen. Je kunt een grove sambal altijd nog fijner maken, maar andersom wordt lastig.
Een kleine hakmolen is hiervoor meestal handiger dan een grote keukenmachine. Bij een kleine hoeveelheid ingrediënten blijven de pepers en sjalot dan beter bij het mes.
Waar eet je Madame Jeanette sambal bij?
Deze sambal past natuurlijk goed bij Surinaamse gerechten. Zet hem bijvoorbeeld op tafel bij Surinaamse bami, kip in ketjapsaus, rijstgerechten of gerechten met groenten.
Ook bij roti is een klein beetje Madame Jeanette sambal heerlijk. Serveer hem apart, zodat iedereen zelf kan bepalen hoeveel pit er op het bord komt.
Madame Jeanette sambal bewaren
Omdat deze sambal rauw wordt gemaakt, zou ik geen enorme voorraad maken. Doe de sambal na het maken in een schoon potje met een goed sluitend deksel en bewaar hem in de koelkast.
Gebruik altijd een schoon lepeltje om sambal uit het potje te halen. Zo blijft de inhoud langer netjes en voorkom je dat er etensresten in terechtkomen.
Maak liever regelmatig een kleine hoeveelheid. Het recept is snel genoeg om opnieuw te maken en juist vers komt het fruitige aroma van de Madame Jeanette mooi naar voren.
Nutribullet Exclusive Pastel - Blender
De Nutribullet Pro 900 blender geeft je volledige controle over de textuur. Gebruik de pulseertechniek voor een grovere structuur of laat de blender iets langer draaien voor een extra glad resultaat.
Madame Jeanette sambal
Ingrediënten
- 100 g Madame Jeanette pepers gewogen zonder steeltjes
- 1 middelgrote sjalot circa 40–50 g gepeld
- ½ tl fijn zout daarna eventueel extra naar smaak
- 2 el witte natuurazijn voor consumptie circa 30 ml
- Eventueel 1 extra el natuurazijn naar smaak en voor de structuur
Method
- Bereid de pepers voor.
- Trek keukenhandschoenen aan, en zet als je er niet tegen kan een zonnebril of een veiligheidsbril op. Was de pepers, laat ze uitlekken en dep ze droog. Verwijder de steeltjes en snijd de pepers grof. Laat voor de hete versie de zaadlijsten en zaadjes zitten.
- Snijd de sjalot.
- Pel de sjalot en snijd hem in grove stukken.
- Maal de sambal.
- Doe de pepers, sjalot, het zout en 2 eetlepels azijn in een kleine hakmolen. Maal met korte pulsen tot een fijne of licht grove pasta. Schraap tussendoor de zijkanten schoon. Een kleine hakmolen werkt voor deze hoeveelheid meestal prettiger dan een grote blender.
- Pas de structuur aan.
- Voeg alleen als dat nodig is extra azijn toe, telkens een theelepel. De sambal moet goed te scheppen blijven en hoeft niet vloeibaar te worden. Laat na het malen het deksel even dicht voordat je het opent en houd je gezicht niet boven de kom.
- Proef voorzichtig.
- Proef een heel klein beetje door een hapje rijst of bami. Voeg naar wens iets meer zout of azijn toe. Gebruik steeds een schone lepel.
- Doe in een potje.
- Schep de sambal in een schoon, goed afsluitbaar potje en zet direct in de koelkast. Maak het keukengerei en werkblad zorgvuldig schoon en was je handen na het uittrekken van de handschoenen.
Notities
Bereiden in een vijzel
Snijd de pepers en sjalot eerst fijn. Wrijf ze met het zout in porties tot een pasta en voeg geleidelijk de azijn toe. Hiermee krijg je een wat grovere sambal dan met een hakmolen.Zo pas je de smaak aan
Minder scherpVerwijder een deel van de lichte zaadlijsten en het weefsel waaraan de zaadjes vastzitten. De sambal blijft heet. Voor een duidelijk mildere variant kun je een deel van de pepers vervangen door gele paprika. Daarmee verander je ook de smaak en maak je geen langer houdbare sambal. Meer sjalot
Een tweede kleine sjalot geeft meer uiensmaak en maakt de peper minder dominant. Begin met één, proef en voeg eventueel wat toe. Een iets rondere smaak
Vind je de sambal te scherpzuur, voeg dan eventueel ¼ theelepel suiker toe. Suiker neemt de scherpte van de peper niet weg. Olie is voor dit basisrecept niet nodig.