Vijgenjam met Pedro Ximénez: zoete Spaanse jam met citroen en kaneel
Toen ik mijn tuin in Spanje liet aanleggen, heb ik er zoveel mogelijk fruitbomen in laten plaatsen: citroen, limoen, kefir lime, allemaal dingen waar ik vaak mee kook. En natuurlijk een mooie, grote vijgenboom. Uiteraard om jam van te maken, maar vijgen zijn ook zo lekker ’s ochtends in de yoghurt, of in de oven met een beetje geitenkaas, honing en een walnootje erop. Mijn boom is inmiddels zover dat hij een enorme hoeveelheid vijgen geeft, dus dat is altijd leuk weggeven aan vrienden en bekenden.
Vijgen in Spanje: einde zomer, begin herfst
Vijgen horen voor mij echt bij het einde van de zomer en het begin van de herfst in Spanje. Als ze goed rijp zijn, zijn ze zacht, zoet en bijna jamachtig van zichzelf. Juist daarom hoeft er geen enorme hoeveelheid suiker bij, maar je hebt wel genoeg nodig om er echte jam van te maken.
Wat is Pedro Ximénez?
Bij deze vijgenjam gebruik ik Pedro Ximénez, meestal afgekort tot PX. Dat is een donkere, zoete sherry uit Andalusië met smaken van rozijnen, dadels, karamel en gedroogd fruit. Dat past ontzettend goed bij vijgen. Je proeft de wijn duidelijk terug, maar hij neemt de smaak van het fruit niet over.
Waarom er citroen bij hoort
Citroen hoort er voor mij ook echt bij. Vijgen zijn van zichzelf vrij zoet en niet erg zuur. Het citroensap zorgt daarom voor meer balans en helpt ook mee aan een betere jamstructuur.
Zo maak je de jam
De vijgen laat je eerst met suiker, citroen, kaneel en PX staan. Daarna gaat alles in de pan en kook je het in tot de goede dikte. Heb je een keukenthermometer, dan is dat ideaal: rond 104 tot 105 °C zit je goed. Zonder thermometer kun je gewoon de schoteltjestest doen.
Waar eet je vijgenjam mee?
Deze jam is heerlijk op brood, maar ik vind hem eigenlijk nog beter bij kaas. Manchego, geitenkaas of blauwe kaas doen het er allemaal goed bij. Ook bij paté, geroosterd vlees of als lepel door de yoghurt is hij erg lekker.
Meer over vijgen
Vijgen bevatten onder andere magnesium, calcium en kalium en zijn rijk aan vezels. Het blad van de vijgenboom is trouwens ook interessant: daar kun je thee van maken, of zelfs ijs. Het heeft een beetje een kokosachtige smaak.
Vijgenjam met Pedro Ximénez
Ingrediënten
- 650 gram rijpe vijgen
- 325 gram fijne kristalsuiker
- 75 ml Pedro Ximénez
- 35 ml vers citroensap
- fijngeraspte schil van ½ biologische citroen
- 1 kaneelstokje
- 1 klein snufje zout
Method
- Was de vijgen en droog ze goed af. Verwijder de steeltjes en snijd de vijgen in vieren of achten. De schil kan blijven zitten.
- Doe de vijgen in een kom en voeg de suiker, Pedro Ximénez, het citroensap, de citroenrasp, het kaneelstokje en het zout toe.
- Meng alles goed door elkaar. Dek de kom af en zet hem minimaal 4 uur in de koelkast. Een hele nacht kan ook.
- Zet een klein schoteltje in de vriezer. Dat gebruik je straks om te controleren of de jam dik genoeg is.
- Doe het hele mengsel in een brede pan met dikke bodem en breng het aan de kook.
- Zet het vuur iets lager en laat de jam zonder deksel 25 tot 35 minuten koken. Roer regelmatig, vooral tegen het einde.
- Haal het kaneelstokje uit de pan zodra de vijgen helemaal zacht zijn.
- Pureer de jam met een staafmixer tot de structuur die je lekker vindt. Ik zou hem niet helemaal glad maken; kleine stukjes vijg zijn juist lekker.
- Laat de jam verder koken tot hij 104–105 °C bereikt.
- Geen thermometer? Doe dan een theelepel jam op het koude schoteltje. Wacht ongeveer 30 seconden en trek er met je vinger een streep doorheen. Blijft die streep zichtbaar, dan is de jam klaar.
- Is hij nog te dun, laat hem dan nog 2 tot 3 minuten koken en test opnieuw.
- Schep de hete jam direct in schone, hete glazen potten. Vul tot ongeveer een halve centimeter onder de rand en sluit de potten meteen.
- Laat volledig afkoelen. De jam wordt tijdens het afkoelen nog dikker.
Notities
Bewaren
Omdat deze jam minder suiker bevat dan klassieke jam, bewaar je geopende potten in de koelkast. Wil je hem langere tijd buiten de koelkast bewaren, verwerk de potten dan volgens een goede inmaak- of weckmethode.Wat is Pedro Ximénez?
Pedro Ximénez is een zoete sherry uit Andalusië. De druiven worden na de oogst in de zon gedroogd, waardoor ze veel vocht verliezen en de suikers en smaken geconcentreerd raken. De wijn wordt daardoor donker en stroperig, met smaken van rozijnen, vijgen, dadels, honing en karamel. In Spanje wordt PX niet alleen gedronken, maar ook veel gebruikt in desserts, sauzen en gerechten met vlees. In deze jam sluit hij perfect aan bij de smaak van rijpe vijgen.Extra tip
Wil je iets meer Pedro Ximénez proeven, voeg dan aan het einde nog 1 eetlepel PX toe en laat de jam daarna nog 1 minuut doorkoken.Lekker bij
- manchego
- geitenkaas
- blauwe kaas
- paté
- geroosterd varkensvlees
- eendenborst
- yoghurt
- toast of brioche