Smen Beldi – Marokkaanse gerijpte kruidenboter
Smen beldi is een traditionele Marokkaanse gerijpte boter die in kleine hoeveelheden wordt gebruikt als smaakmaker in tajines, couscous, harira en andere stoofgerechten. Door de boter te mengen met zout en kruiden en daarna te laten rijpen, krijgt smen een diepe, hartige en kruidige smaak die heel kenmerkend is voor de Marokkaanse keuken.
In Marokkaanse families wordt smen beldi vaak bewaard in een glazen pot en gebruikt zoals wij bouillon, specerijen of geklaarde boter gebruiken: niet als hoofdingrediënt, maar als geheime smaakmaker. Een klein lepeltje is meestal al genoeg om een gerecht voller, warmer en authentieker te laten smaken.
Deze Marokkaanse kruidenboter is vooral bekend in gerechten zoals couscous, rfissa, harira en tajine met kip, olijven en ingelegde citroen. De smaak is krachtig en bijzonder, daarom gebruik je smen beldi altijd met mate. Zelf maken is eenvoudig, maar de boter heeft wel tijd nodig om op smaak te komen.
Smen Beldi – Marokkaanse gerijpte kruidenboter
Ingrediënten
Voor 1 potje
- 500 g ongezouten roomboter, liefst goede kwaliteit
- 20–25 g fijn zeezout
- 1 eetlepel gedroogde oregano, tijm of za’atar
- 100 ml water
Optioneel:
- ½ theelepel fenegriekzaad
- klein snufje kurkuma voor een warmere kleur
Benodigdheden
- Schone glazen pot met deksel
- Steelpannetje
- Zeefje
- Kom
- Houten lepel of spatel
Instructies
Bereiding
Breng het water aan de kook met de gedroogde oregano, tijm of za’atar. Laat dit 5 minuten zachtjes trekken. Zet het vuur uit en laat het kruidenwater helemaal afkoelen.
Zeef het kruidenwater. Je gebruikt alleen het geurige water, niet de kruiden zelf.
Laat de boter zacht worden op kamertemperatuur. Doe de zachte boter in een kom en kneed of roer het zout er goed doorheen.
Voeg beetje bij beetje een paar eetlepels van het afgekoelde kruidenwater toe aan de boter. Kneed dit goed door. Je hoeft niet al het water te gebruiken; het gaat vooral om de kruidige smaak.
Blijf de boter een paar minuten goed kneden. Als er vocht vrijkomt, giet je dat weg. De boter moet uiteindelijk stevig, zout en romig blijven.
Doe de boter in een brandschone glazen pot. Druk goed aan, zodat er zo min mogelijk lucht tussen zit. Strijk de bovenkant glad.
Sluit de pot af en laat de smen rijpen.
Rijpen en bewaren
Traditioneel wordt smen op een koele donkere plek weken tot maanden bewaard. Voor thuis zou ik het veiliger houden:
- minimaal 1 week in de koelkast laten rijpen
- na 2–3 weken wordt de smaak sterker
- altijd met een schone lepel gebruiken
- goed afgesloten bewaren
Gooi de smen weg als hij schimmel krijgt, vreemd verkleurt of echt bedorven ruikt.
Hoe gebruik je smen?
Gebruik smen heel zuinig. Begin met:
- ½ theelepel in een tajine
- 1 theelepel door couscous
- klein beetje in harira
- klein lepeltje bij stoofvlees of kip
Vooral bij kip met olijven en ingelegde citroen, couscous met groenten, rfissa en Marokkaanse linzensoep is het heerlijk.
Snelle veilige versie
Wil je de smaak, maar niet weken laten rijpen? Maak dan een snelle kookboter:
- 250 g roomboter
- 1 theelepel zout
- 1 theelepel gedroogde tijm of oregano
- snufje fenegriek, optioneel
Laat de boter zacht worden, roer alles erdoor en bewaar in de koelkast. Na 1 dag is hij al lekker. Dit is minder traditioneel, maar wel heel handig om mee te koken.
Tips
Gebruik kip met bot, bijvoorbeeld een hele kip in stukken of kippenbouten. Dat geeft meer smaak aan de saus.
Dit recept is van zichzelf vrij sober. Wil je hem iets voller maken, bak de kip dan eerst kort aan in wat boter of olijfolie.
Voor een zoetere versie kun je samen met de pruimen 1 eetlepel honing en een beetje kaneel toevoegen.
Geroosterde amandelen passen er goed bij, ook al staan ze niet in het oorspronkelijke recept.
Laat de saus goed inkoken. Hij moet niet waterig blijven.
Bewaren
Deze kiptajine blijft 2 tot 3 dagen goed in de koelkast. Warm rustig op in een pan met een klein scheutje water. Invriezen kan ook, al worden de pruimen daarna wat zachter.
