Cactusvijg eten – zo schil je hem, herken je een rijpe vrucht en eet je de pitjes
Een cactusvijg ziet er niet bepaald uit als fruit waar je zonder nadenken je tanden in zet. De dikke schil, de kleine stekeltjes en het vruchtvlees vol harde pitjes maken hem op het eerste gezicht misschien wat ingewikkeld.
Toch is een cactusvijg juist heel eenvoudig te eten , als je weet hoe je hem vastpakt.
In Marokko is dat nauwelijks een onderwerp. In het seizoen liggen cactusvijgen, ook wel l’hendiya of karmous el hindi genoemd, bij fruitverkopers en langs de weg. De verkoper houdt de vrucht vast, maakt een paar snelle sneden en een paar seconden later ligt het sappige vruchtvlees klaar om op te eten.
Thuis duurt het misschien iets langer, maar moeilijk is het niet.
Het belangrijkste advies kunnen we alvast verklappen: pak een ongeschilde cactusvijg liever niet met je blote handen vast.
Wie eerst meer wil weten over de vrucht zelf, de verschillende Marokkaanse namen en cactusvijgpitolie, kan verder lezen bij Karmous el Hindi – cactusvijgen uit Marokko.
Wat is een cactusvijg eigenlijk?
De cactusvijg is de vrucht van een Opuntia-cactus. Dat zijn die planten met grote platte groene schijven die je in Marokko en andere warme landen vaak langs wegen, muren en akkers ziet groeien.
Na de bloei ontstaan aan de cactus vruchten die, afhankelijk van het ras en de rijpheid, groen, geel, oranje, rood of paars kunnen zijn.
Onder de dikke schil zit zacht en sappig vruchtvlees met heel veel kleine harde pitjes.
De smaak is mild en friszoet. Sommige cactusvijgen zijn behoorlijk zoet, terwijl andere juist iets frisser en wateriger smaken.
En nee: ondanks zijn naam is de cactusvijg geen gewone vijg.
Dat verschil zorgt in Marokko overigens nog weleens voor verwarring, omdat het woord karmous voor verschillende vruchten gebruikt kan worden. Daar hebben we een apart artikel over geschreven: Karmous in Marokko – vijg of cactusvijg?.
Kun je een cactusvijg gewoon eten?
Ja.
Zodra de schil verwijderd is, kun je het vruchtvlees gewoon eten.
De eenvoudigste manier is zelfs de manier waarop cactusvijgen in Marokko vaak worden gegeten: goed gekoeld, geschild en verder helemaal niets ermee doen.
Het vruchtvlees is sappig genoeg om zo uit de hand te eten of in stukken op een bord te leggen.
Maar voordat je begint, moeten we het toch nog even over die buitenkant hebben.
Pas op voor de kleine stekeltjes
Een cactusvijg kan er vrij onschuldig uitzien. Zeker wanneer je hem in een winkel koopt en de grote stekels al verwijderd zijn.
Toch kunnen op de schil nog piepkleine haarachtige stekeltjes zitten. Die worden glochiden genoemd.
Je ziet ze soms nauwelijks.
Je voelt ze helaas wél wanneer ze in je vingers zitten.
Daarom is het verstandig om een ongeschilde cactusvijg vast te pakken met:
- een keukentang;
- een vork;
- of stevige keukenhandschoenen.
Ook cactusvijgen die in de supermarkt al zijn schoongemaakt, zou ik niet uitgebreid met blote handen gaan aaien om te controleren of ze rijp zijn.
Eenmaal geleerd, nooit meer vergeten.
Zo schil je een cactusvijg
Het klinkt ingewikkelder dan het is.
Leg de cactusvijg op een snijplank en houd hem vast met een tang of prik er voorzichtig een vork in.
Snijd vervolgens een klein stukje van beide uiteinden af.
Maak daarna over de lengte van de vrucht één ondiepe snee door de dikke schil. Probeer niet diep in het vruchtvlees te snijden.
Steek de punt van je mes voorzichtig onder de schil en vouw deze open.
Nu kun je de dikke buitenkant als het ware om het vruchtvlees vandaan rollen.
Wat overblijft is een gladde, sappige vrucht die je direct kunt eten.
Maak daarna de snijplank, het mes en je werkblad even schoon. Losse glochiden wil je liever niet later op de avond alsnog tegenkomen.
Robert Herder Molenmes - Schilmesje
Deze Robert Herder word ook wel het schilmesje van oma genoemd, niet alleen omdat het er soepel en makkelijk uitziet als je schilt of snijdt met dit mes, maar ook omdat dit mesje weer dezelfde kwaliteit heeft als vroeger. Ook zijn deze mesjes gemaakt en afgewerkt met de hand.
Hoe weet je of een cactusvijg rijp is?
Een goede cactusvijg voelt stevig aan, maar niet keihard.
Bij heel lichte druk mag de vrucht een klein beetje meegeven. Is hij volledig hard, dan kan hij nog wat onrijp zijn.
Een cactusvijg die heel zacht, beschadigd of sterk verschrompeld is, kun je beter laten liggen.
Laat je trouwens niet volledig leiden door de kleur.
Er bestaan verschillende soorten cactusvijgen en een rijpe vrucht kan geel, oranje, rood, paars of zelfs vrij groen van kleur zijn.
De kleur vertelt dus niet automatisch of hij rijp is.
Wanneer is het cactusvijgenseizoen?
Cactusvijgen horen vooral bij de zomer en het begin van de herfst.
In Marokko zie je ze gedurende het seizoen overal verschijnen: op markten, bij fruitwinkels en bij verkopers langs de weg.
Het precieze moment waarop ze rijp zijn verschilt per streek en ras. Sommige soorten verschijnen al vroeg in de zomer, andere worden later geoogst.
Ook in Nederland en België kom je cactusvijgen steeds vaker tegen bij Marokkaanse en Turkse groentewinkels en bij winkels met mediterrane producten.
Heb je ze eenmaal gekocht, bewaar ze dan koel. Goed gekoelde cactusvijgen vinden wij sowieso het lekkerst.
Kun je de pitjes van een cactusvijg eten?
Ja, de pitjes zijn eetbaar.
Dat is waarschijnlijk een van de meest gestelde vragen zodra iemand voor het eerst een cactusvijg opensnijdt.
Het vruchtvlees zit namelijk behoorlijk vol met kleine, harde zaden.
Bij vers eten worden die pitjes meestal gewoon meegegeten en doorgeslikt.
Je hoeft dus niet met een mesje iedere pit uit een cactusvijg te peuteren. Tegen de tijd dat je daarmee klaar bent, is de zomer waarschijnlijk voorbij.
Wel zijn de pitjes veel harder en duidelijker aanwezig dan de zaadjes van een gewone vijg.
Vind je die structuur niet prettig? Dan kun je het vruchtvlees pureren en door een fijne zeef drukken.
Dat doen we bijvoorbeeld wanneer we Marokkaanse cactusvijgenjam maken. De jam wordt daardoor mooi glad zonder al die harde pitjes.
Hoe eet je cactusvijg in Marokko?
Heel vaak verrassend eenvoudig.
De vrucht wordt geschild en vers gegeten.
Geen suiker, geen siroop en geen ingewikkeld dessert.
Zeker wanneer cactusvijgen volop in het seizoen zijn, is een schaal met koud fruit al genoeg.
Dat past eigenlijk bij veel goed zomerfruit: wanneer het rijp en zoet is, hoef je er weinig aan te veranderen.
Wil je er toch iets van maken, dan past cactusvijg heel mooi bij sinaasappel, citroen, munt, honing en een subtiel beetje oranjebloesemwater.
Wat kun je nog meer met cactusvijgen maken?
Heb je ineens een hele doos cactusvijgen gekocht, wat zo maar gebeurt dan je denkt wanneer ze mooi geprijsd zijn…dan hoef je ze natuurlijk niet allemaal direct uit de hand op te eten.
Een van onze favoriete manieren om veel rijpe vruchten te verwerken is cactusvijgenjam met citroen en oranjebloesemwater.
Daarvoor wordt het vruchtvlees eerst gezeefd. Vooral rode en paarse cactusvijgen geven een prachtige kleur aan de jam.
Op warme dagen kun je er ook ijs van maken. Onze cactusvijgensorbet met oranjebloesemwater combineert het frisse fruit met citroen, honing en een klein beetje oranjebloesemwater.
Ook in een fruitsalade doet cactusvijg het goed. Combineer hem bijvoorbeeld met sinaasappel en munt en houd de rest eenvoudig.
Cactusvijg of gewone vijg?
Als de vrucht eenmaal voor je ligt, is het verschil overduidelijk.
Een gewone vijg heeft een dunne zachte schil en zeer zacht, bijna jamachtig vruchtvlees. De kleine zaadjes kun je nauwelijks onderscheiden.
Een cactusvijg heeft een veel dikkere schil, groeit aan een cactus en bevat duidelijk voelbare harde pitjes.
Toch worden de namen in Marokko soms door elkaar gebruikt.
Karmous betekent meestal gewone vijg, terwijl je voor cactusvijg namen hoort als l’hendiya en karmous el hindi. Regionale verschillen maken het nog wat ingewikkelder.
Wil je precies weten hoe dat zit, lees dan ook Karmous in Marokko – vijg of cactusvijg?.
Wat als je een cactusvijg met stekels hebt aangeraakt?
Niet gaan wrijven. Wrijven helpt niet.
Dat kan de kleine stekeltjes juist verder in de huid drukken.
Wanneer er maar een paar zichtbaar zijn, kun je proberen ze voorzichtig met een pincet te verwijderen. De allerkleinste stekeltjes zijn soms lastig te zien.
De beste oplossing blijft daarom vrij eenvoudig: voorkomen dat ze erin komen.
Tang erbij, uiteinden eraf, snee door de schil en klaar.
Na een paar cactusvijgen doe je het bijna net zo snel als de fruitverkopers in Marokko.
Bijna.
Eerst koelen en dán eten
Als we één manier moeten kiezen waarop een cactusvijg het lekkerst is, dan houden we het eenvoudig.
Koel de vruchten eerst goed.
Schil ze voorzichtig.
Snijd het vruchtvlees eventueel in tweeën of in dikke plakken en eet het direct.
De combinatie van koud, sappig vruchtvlees en die milde zoetheid is precies waarom cactusvijgen in Marokko zo bij de zomer horen.
En heb je er daarna nog een stuk of twintig over?
Dan weet je inmiddels waar de jam en sorbet staan.