Lasagne met ricotta en mozzarella – de lasagna van Roberto
Lasagne met ricotta en mozzarella, zonder bechamelsaus: zo maakte Roberto zijn lasagna op vrijdagavond, toen ik in Brighton, Engeland, woonde en werkte. Het is geen snelle ovenschotel, maar een stevige, rijkgevulde lasagne met een vleessaus die drie uur zachtjes mag sudderen.
Sommige gerechten blijven je bij omdat ze verbonden zijn aan een bepaalde periode in je leven. Voor mij is deze lasagne zo’n gerecht. In dit artikel lees je hoe je lasagne met ricotta maakt, waarom er geen bechamel in gaat en hoe je de lagen opbouwt. En natuurlijk vertel ik hoe het bij Roberto thuis eraan toeging.
Kort samengevat: de vleessaus sudderen we ongeveer 3 uur, de lasagne gaat 45 tot 50 minuten in de oven en daarna laat je hem 10 tot 15 minuten rusten.
Vrijdagavond in Brighton: het verhaal achter deze lasagne
Ik werkte in Brighton in een hondentrimsalon. De eigenaresse was Engels en haar man Roberto was Italiaans. Overdag kregen we de meest uiteenlopende honden over de vloer: grote en kleine, makkelijke klanten en honden die het allemaal wat minder leuk vonden. Het werk was afwisselend en gezellig, en er gebeurde altijd wel iets waar we later om konden lachen.
Vrijdagavond was bijzonder. De werkweek zat erop, de laatste hond was opgehaald en de salon ging dicht. Dan gingen we samen koken. Roberto maakte vaak lasagna, en niet zomaar een. De vleessaus stond urenlang op het vuur en in de keuken rook het naar tomaten, knoflook en kruiden. Terwijl de saus zachtjes pruttelde, was er alle tijd om bij te praten, met een goed glas wijn erbij. Over de klanten van die week, de honden die zich voorbeeldig hadden gedragen en de baasjes die voor de mooiste verhalen zorgden.
Het waren avonden waarop niemand haast had. En met een Italiaan in huis werd er goed gegeten.
Lasagne zonder bechamelsaus: wat maakt deze lasagne anders?
Wat ik me vooral herinner, is dat Roberto zijn lasagne anders maakte dan de lasagne die ik uit Nederland kende. Er ging geen bechamelsaus in. In plaats daarvan gebruikte hij ricotta, mozzarella en Parmezaanse kaas.
In Italië bestaan verschillende manieren om lasagne te bereiden. De bekende lasagne alla bolognese uit Emilia-Romagna wordt traditioneel gemaakt met ragù, bechamel en Parmezaanse kaas. Wil je die versie maken? Lees dan ons recept voor lasagne bolognese.
Maar er zijn ook varianten met ricotta en mozzarella. Vooral in Zuid-Italiaanse en Italiaans-Amerikaanse lasagnes kom je die combinatie regelmatig tegen. Roberto’s lasagne heeft diezelfde opbouw.
De ricotta wordt met een ei gemengd. Daardoor blijft de kaaslaag tijdens het bakken goed bij elkaar en kun je de lasagne na het rusten in mooie stukken snijden. Het resultaat is een stevige, royale lasagne met veel saus en kaas: heel anders dan een lasagne met bechamel, maar minstens zo lekker.
Ingrediënten en de vleessaus van drie uur
Voor lasagne met ricotta heb je deze ingrediënten nodig. De hoeveelheden staan in de receptkaart.
- rundgehakt en varkensgehakt
- ui en knoflook
- tomaten en tomatenpuree
- verse peterselie, basilicum en oregano
- een klein beetje nootmuskaat
- ricotta en een ei
- mozzarella
- Parmigiano Reggiano
- lasagnebladen die je niet hoeft voor te koken
Een van de belangrijkste onderdelen van dit recept is de vleessaus. Roberto gebruikte rund- en varkensgehakt: het rundvlees geeft de saus een volle vleessmaak en het varkensvlees voegt wat extra vet en zachtheid toe. Daarbij komen ui, knoflook, peterselie, basilicum, oregano en een klein beetje nootmuskaat. Ook gaat er flink wat tomatenpuree in, waardoor de saus een diepe tomatensmaak en een stevige structuur krijgt. Een andere vleessaus om mee te vergelijken vind je in ons recept voor spaghetti bolognese.
De saus moet ongeveer drie uur zachtjes sudderen, niet twintig minuten. Dat lijkt lang, maar je hoeft er niet voortdurend naast te staan. Af en toe roeren en controleren of er nog voldoende vocht in de pan zit, is genoeg. Tijdens het koken wordt de saus steeds dikker en ontwikkelen de smaken zich verder.
Voor deze lasagne is dat belangrijk. De saus moet stevig genoeg zijn om mooie lagen te vormen, maar ook voldoende vocht bevatten om de lasagnebladen tijdens het bakken zacht te maken.
Ricotta, mozzarella en Parmezaanse kaas
De drie kazen in deze lasagne met ricotta en mozzarella hebben ieder hun eigen functie.
Ricotta
Ricotta is zacht en mild van smaak. Door de ricotta met een ei te mengen, ontstaat een romige laag die tijdens het bakken steviger wordt.
Mozzarella
Mozzarella smelt tussen de pastalagen en zorgt voor die herkenbare, zachte gesmolten kaas. Gebruik bij voorkeur stevige mozzarella die niet te veel vocht afgeeft. Verse mozzarella laat je eerst goed uitlekken.
Parmezaanse kaas
Parmezaanse kaas heeft een uitgesproken, hartige smaak en geeft de lasagne extra karakter. Verdeel hem over de verschillende lagen. Gebruik bij voorkeur een stuk Parmigiano Reggiano dat je zelf raspt.
De lasagne opbouwen en bakken
Voor deze lasagne gebruik je lasagnebladen die je niet hoeft voor te koken. Dat scheelt een aparte pan kokend water en maakt het opbouwen gemakkelijker.
- Begin met een dun laagje vleessaus op de bodem van de ovenschaal.
- Leg daarop lasagnebladen, gevolgd door vleessaus, ricotta (met ei gemengd), mozzarella en Parmezaanse kaas.
- Herhaal die volgorde totdat alle ingrediënten op zijn. Zorg dat de lasagnebladen goed met saus in aanraking komen. Omdat ze niet vooraf worden gekookt, nemen ze tijdens het bakken vocht op uit de saus.
- Bak de lasagne ongeveer 45 tot 50 minuten in de oven, tot de bovenkant mooi goudbruin is. De oventemperatuur staat in de receptkaart.
- Laat de lasagne daarna minstens 10 tot 15 minuten rusten. Dat maakt het aansnijden een stuk gemakkelijker.
Veelgestelde vragen over lasagne met ricotta
Kan ik lasagne maken zonder bechamelsaus?
Ja. In Zuid-Italiaanse en Italiaans-Amerikaanse varianten gebruik je ricotta en mozzarella in plaats van bechamel. Je bouwt de lasagne op uit lagen pasta, vleessaus en kaas.
Waarom meng je ricotta met een ei?
Het ei zorgt ervoor dat de kaaslaag tijdens het bakken beter bij elkaar blijft. Daardoor kun je de lasagne na het rusten in mooie stukken snijden.
Hoe lang moet lasagne in de oven?
Deze lasagne gaat ongeveer 45 tot 50 minuten in de oven, tot de bovenkant goudbruin is. Laat hem daarna 10 tot 15 minuten rusten.
Waarom moet de vleessaus drie uur sudderen?
Tijdens het zachtjes koken wordt de saus steeds dikker en ontwikkelen de smaken zich verder. De saus moet stevig genoeg zijn voor mooie lagen en toch genoeg vocht bevatten om de lasagnebladen zacht te maken.
Kan ik verse mozzarella gebruiken?
Ja, maar laat verse mozzarella eerst goed uitlekken. Stevige mozzarella die niet te veel vocht afgeeft, heeft de voorkeur.
Moet ik de lasagnebladen voorkoken?
Nee. Gebruik lasagnebladen die je niet hoeft voor te koken. Ze nemen tijdens het bakken vocht op uit de saus.
Een recept dat me aan Brighton blijft herinneren
Het is inmiddels vele manen geleden dat ik in Brighton werkte, maar aan die tijd denk ik nog regelmatig terug. Niet alleen vanwege het werk in de hondentrimsalon, maar vooral vanwege de gezelligheid eromheen: samen de dag beginnen, lachen om wat er allemaal gebeurde en ’s avonds met elkaar aan tafel. En dan die vrijdagavonden, met een grote schaal lasagna, een glas wijn en iedereen die door elkaar heen vertelde over de afgelopen week.
Wanneer ik deze lasagne met ricotta maak, denk ik nog altijd even terug aan die tijd in Engeland. Aan de hondentrimsalon, de mensen met wie ik werkte en natuurlijk aan Roberto en zijn eten. Want sommige recepten zijn meer dan een lijst ingrediënten. Deze lasagna hoort voor mij bij Brighton, bij die vrijdagavonden en bij een bijzonder leuke tijd.
Meer Italiaanse recepten: bekijk al onze Italiaanse recepten, probeer de fettuccine alfredo of de penne arrabbiata, of lees 5 wereldrecepten die je echt eens moet maken. Wil je er brood bij? Dan past onze focaccia met vijgen en olijven.
Lasagna van Roberto – Lasagne met ricotta, mozzarella en gehaktsaus
Ingrediënten
- Voor de tomaten-vleessaus
- - 60 ml olijfolie
- - 75 g ui fijngesneden
- - 2 tenen knoflook geperst
- - 2 el verse peterselie fijngehakt
- - 450 g rundergehakt
- - 225 g varkensgehakt
- - 1.020 g gepelde Italiaanse tomaten uit blik inclusief sap
- - 340 g tomatenpuree
- - 1 tl gedroogde basilicum
- - 2 tl gedroogde oregano
- - ¼ tl gemalen nootmuskaat
- - 1 el zout
- - ¼ tl gemalen zwarte peper
- - 1 el suiker
- Voor de lasagne
- - 225 g voorgekookte lasagnebladen geschikt voor direct gebruik in de oven
- - 450 g ricotta
- - 1 ei
- - 450 g mozzarella in dunne plakjes
- - 170 g Parmezaanse kaas vers geraspt
Method
- De ui en knoflook fruiten
- Verhit de olijfolie langzaam in een grote, diepe braadpan op middelhoog vuur.
- Voeg de fijngesneden ui, knoflook en peterselie toe.
- Fruit ongeveer 5 minuten, totdat de ui zacht en glazig is. Laat de knoflook niet bruin worden.
- Het gehakt bakken
- Voeg het rundergehakt en varkensgehakt toe.
- Bak het vlees al roerend en maak grotere stukken gehakt los met een houten lepel.
- Blijf bakken totdat het gehakt rondom bruin is en het vrijgekomen vocht grotendeels is verdampt.
- De tomatensaus maken
- Voeg de gepelde tomaten met hun sap en de tomatenpuree toe.
- Maak de tomaten met de houten lepel wat kleiner.
- Voeg vervolgens de basilicum, oregano, nootmuskaat, het zout, de zwarte peper en de suiker toe.
- Roer alles zorgvuldig door elkaar.
- De saus drie uur laten sudderen
- Breng de saus langzaam aan de kook.
- Zet het vuur daarna zo laag mogelijk en plaats het deksel op de pan.
- Laat de saus 3 uur zachtjes sudderen.
- Roer regelmatig over de bodem van de pan, zodat de tomatenpuree niet aanbakt.
- De saus wordt tijdens het koken dikker en krijgt een geconcentreerde tomatensmaak.
- Let op: door de grote hoeveelheid tomatenpuree kan de saus behoorlijk stevig worden. Voeg zo nodig een klein scheutje water toe om aanbranden te voorkomen. Omdat we lasagnebladen gebruiken die rechtstreeks de oven in gaan, moet de saus ook voldoende vocht bevatten om de pasta gaar te laten worden.
- De ricotta voorbereiden
- Doe de ricotta in een mengkom.
- Voeg het ei toe en meng met een vork of lepel totdat het ei volledig door de ricotta is opgenomen.
- Zet het mengsel apart.
- Snijd de mozzarella in dunne plakjes en rasp de Parmezaanse kaas.
- De oven voorverwarmen
- Verwarm de oven voor op 175 °C boven- en onderwarmte.
- Vet een ovenschaal van ongeveer 23 × 33 cm licht in met olijfolie.
- De eerste laag maken
- Verdeel enkele eetlepels vleessaus over de bodem van de ovenschaal.
- Leg daarop ongeveer een derde van de lasagnebladen.
- Verdeel vervolgens een derde van de overgebleven vleessaus over de pasta.
- Schep daarop een derde van het ricottamengsel en verdeel het voorzichtig.
- Leg er een derde van de mozzarella op en bestrooi met een derde van de Parmezaanse kaas.
- De overige lagen opbouwen
- Herhaal dezelfde volgorde nog twee keer:
- Lasagnebladen
- Vleessaus
- Ricotta
- Mozzarella
- Parmezaanse kaas
- Eindig met mozzarella en Parmezaanse kaas.
- Zorg dat alle lasagnebladen goed bedekt zijn met saus, vooral langs de randen van de ovenschaal.
- De lasagne bakken
- Plaats de ovenschaal in het midden van de voorverwarmde oven.
- Bak de lasagne 45–50 minuten onafgedekt, totdat de kaas volledig gesmolten is en de bovenkant goudbruin kleurt.
- Controleer met een mes of de lasagnebladen zacht zijn. Het mes moet zonder veel weerstand door de lagen gaan.
- Wordt de bovenkant te donker voordat de pasta gaar is, dek de schaal dan losjes af met aluminiumfolie.
- De lasagne laten rusten
- Haal de ovenschaal uit de oven.
- Laat de lasagne 10–15 minuten rusten voordat je hem aansnijdt.
- Tijdens het rusten worden de kaaslagen iets steviger en blijft de lasagne beter bij elkaar.
- Snijd in acht royale porties en serveer warm.