Wie aan Marokko denkt, denkt waarschijnlijk eerder aan een dampend glas muntthee dan aan een glas wijn. Toch worden er in Marokko al heel lang druiven verbouwd en heeft het land een verrassend interessante wijntraditie.
Vooral rondom Meknès liggen grote wijngaarden, maar ook in andere delen van Marokko wordt wijn gemaakt. Rood, wit, rosé en een wijnsoort die je er opvallend vaak tegenkomt: vin gris.
Laat ik er alleen meteen iets bij zeggen: ik ben absoluut geen wijnkenner.
Dat hele snuiven aan een glas, ermee ronddraaien, nog een keer ruiken en vervolgens ontdekken dat er ergens tonen van tabak, leer, bosgrond, zwarte bessen of natte steen in zouden moeten zitten, is aan mij niet zo besteed.
Voor mij is wijn eigenlijk heel eenvoudig.
Ik vind hem lekker of ik vind hem niet lekker.
En of een fles nu een paar euro kost of veertig euro, interesseert me eerlijk gezegd niet zoveel. Een duur etiket maakt een wijn voor mij niet automatisch lekkerder.
Ik kook regelmatig met wijn, meestal gewoon met een restje uit een fles die nog openstaat, en zo nu en dan vind ik een glas wijn bij het eten heerlijk.
Met Marokkaanse wijn is dat precies hetzelfde.
Een wijn die ik bijvoorbeeld graag drink is Sidi Brahim. Niet ingewikkeld, niet overdreven duur en in Frankrijk gewoon in de supermarkt te vinden. Voor mij veel belangrijker: ik vind hem gewoon lekker.
Maar hoe zit het eigenlijk met wijn uit Marokko?
Wordt er echt wijn gemaakt in Marokko?
Jazeker.
Druiven worden in Noord-Afrika al duizenden jaren verbouwd. Ook in het gebied dat tegenwoordig Marokko is, werd in de oudheid al wijn geproduceerd.
Dat is misschien minder vreemd dan het op het eerste gezicht lijkt. De noordelijke delen van Marokko liggen tenslotte aan dezelfde Middellandse Zee als grote wijnlanden als Spanje, Frankrijk en Italië.
Rond de oude Romeinse stad Volubilis, vlak bij Meknès, werden in de Romeinse tijd al druiven verbouwd. Veel eeuwen later kreeg de Marokkaanse wijnbouw tijdens het Franse protectoraat opnieuw een flinke impuls.
Na de onafhankelijkheid veranderde de wijnproductie sterk, maar de wijngaarden verdwenen niet.
Tegenwoordig heeft Marokko verschillende officiële wijngebieden en worden er zowel eenvoudige tafelwijnen als veel serieuzere wijnen geproduceerd.
Meknès: het hart van de Marokkaanse wijnbouw
Een groot deel van de bekende Marokkaanse wijn komt uit de omgeving van Meknès.
En dat is niet toevallig.
Hoewel Marokko natuurlijk een warm land is, liggen veel wijngaarden op plaatsen waar de omstandigheden heel geschikt zijn voor druiven. Rond Meknès spelen hoogte, relatief koele nachten en de invloed van het Atlasgebergte een belangrijke rol.
Warme dagen helpen de druiven rijpen, terwijl koelere nachten ervoor zorgen dat ze hun frisheid beter behouden.
In deze streek liggen bekende wijngebieden zoals Guerrouane en Beni M’Tir.
Ook de beroemde ruïnes van Volubilis liggen hier vlakbij. Wie tijdens een reis door Marokko Meknès en Volubilis bezoekt, rijdt dus feitelijk midden door een van de belangrijkste wijnstreken van het land.
Welke druiven groeien er in Marokko?
Wie heel exotische druivennamen verwacht, komt misschien een beetje bedrogen uit.
Veel druiven die we uit Frankrijk en Spanje kennen, groeien ook uitstekend in Marokko.
Voor rode wijn worden onder andere Cinsault, Syrah, Grenache, Carignan, Cabernet Sauvignon en Merlot gebruikt.
Cinsault kom je veel tegen in lichtere rode wijnen, rosé en vin gris. Syrah geeft vaak wat krachtigere en kruidigere wijn. Cabernet Sauvignon en Merlot worden regelmatig gecombineerd voor vollere rode wijnen.
Voor witte wijn worden onder andere Chardonnay, Sauvignon Blanc en Viognier gebruikt.
Maar uiteindelijk zegt alleen de naam van de druif natuurlijk nog niet of jij de wijn lekker vindt.
Twee wijnen van dezelfde druif kunnen totaal verschillend smaken.
Vin gris: typisch voor Marokko
Als je eens iets uit Marokko wilt proberen wat je hier minder vaak tegenkomt, zoek dan eens naar vin gris.
Letterlijk betekent dat ‘grijze wijn’, maar gelukkig ziet je glas er niet uit als cementwater.
Vin gris heeft meestal een heel lichte, bijna zalmroze kleur. Sommige zijn zelfs zo bleek dat ze eerder op witte wijn lijken dan op rosé.
De wijn wordt gemaakt van blauwe druiven waarvan het sap maar heel kort contact krijgt met de donkere druivenschillen. Daardoor komt er nauwelijks kleur in de wijn.
Het resultaat is meestal fris, droog en licht.
En juist daarom vind ik vin gris zo interessant bij Marokkaans eten.
Vin gris bij Marokkaanse vis
Marokkaanse visgerechten bevatten vaak citroen, koriander, peterselie, knoflook en komijn. Daar hoef je wat mij betreft geen zware rode wijn naast te zetten.
Een koude vin gris lijkt me bijvoorbeeld heerlijk bij Sardine Mqliya – gebakken sardines.
In onze verzameling Marokkaanse visrecepten vind je sowieso veel gerechten waarbij een frisse witte wijn, rosé of vin gris beter past dan een stevige rode.
Denk bijvoorbeeld aan een vistajine met tomaat, koriander en citroen of pangasius met chermoula.
Chermoula bevat zulke uitgesproken frisse en kruidige smaken dat een lichte wijn vaak veel prettiger drinkt dan iets heel zwaars.
Ook ingelegde citroen speelt daarbij een rol. Die zoute, frisse en bijna bloemige citroensmaak kom je in veel Marokkaanse vis- en kipgerechten tegen.
Witte Marokkaanse wijn
Witte Marokkaanse wijn zie je buiten Marokko misschien wat minder vaak dan de rode wijnen, maar hij wordt zeker gemaakt.
Chardonnay, Sauvignon Blanc en Viognier doen het er goed.
Bij een gerecht met veel citroen, verse kruiden of vis zou ik persoonlijk eerder een droge witte wijn kiezen dan een zware rode.
Ook hierbij hoef je het eigenlijk niet ingewikkelder te maken dan nodig.
Vis, citroen, koriander en peterselie? Probeer wit of vin gris.
Bij de recepten in onze categorie Marokkaanse visgerechten kun je daar eindeloos mee experimenteren.
Rosé bij een Marokkaanse tafel vol kleine gerechten
Rosé vind ik vooral makkelijk wanneer er van alles tegelijk op tafel staat.
En dat gebeurt bij Marokkaans eten nogal eens.
Brood, olijven, gegrilde groenten, verschillende salades, misschien wat vis en nog een schaaltje waar iemand op het laatste moment mee komt aanzetten.
Daar kan een droge rosé heel prettig bij zijn.
Hij is vaak fris genoeg voor groenten en salades, maar heeft toch voldoende smaak om niet onmiddellijk te verdwijnen zodra er wat kruiden op tafel komen.
Ook bij olijven vind ik rosé of vin gris fijn.
Olijven zijn natuurlijk niet weg te denken uit de Marokkaanse keuken. Wil je daar wat verder induiken, lees dan ook eens over Marokkaanse olijfolie.
En voor iets heel anders hebben we zelfs zoet-gemarineerde olijven met balsamico en honing.
Rode wijn uit Marokko
Rode wijn is waarschijnlijk de Marokkaanse wijn die je in Europa het gemakkelijkst tegenkomt.
Door het warme klimaat kunnen de druiven mooi rijp worden en daardoor hebben veel rode Marokkaanse wijnen behoorlijk wat smaak.
Maar dat betekent niet dat ze allemaal zwaar zijn.
Je hebt soepele, fruitige rode wijnen die je gemakkelijk bij het eten drinkt en stevigere wijnen die beter passen bij langzaam gegaard vlees.
Syrah, Cabernet Sauvignon, Merlot, Cinsault en Carignan kom je regelmatig tegen, vaak ook als combinatie.
Rode wijn bij een tajine
Bij een stevige vleestajine mag de wijn wat mij betreft best wat krachtiger zijn.
Vooral gerechten waarin vlees langzaam wordt gestoofd met specerijen kunnen prima tegen een rode wijn met wat meer smaak.
Neem bijvoorbeeld de Tangia Roudania met kalfsvlees, dadels en amandelen.
Dit gerecht bevat kalfsvlees, saffraan, ras el hanout, ingelegde citroen, dadels, rozijnen en amandelen.
Daar hoef je geen flinterdunne wijn naast te zetten.
Een soepele maar volle rode wijn, bijvoorbeeld met Syrah, lijkt me daar heerlijk bij.
Omdat dadels en rozijnen ook zoetigheid toevoegen, zou ik persoonlijk wel oppassen met een rode wijn die extreem droog en stroef is.
En welke wijn bij couscous?
Dat hangt helemaal van de couscous af.
Couscous is tenslotte geen enkel gerecht. Kijk maar eens bij onze verzameling Marokkaanse couscousrecepten.
Een couscous met veel groenten vraagt iets anders dan een couscous met lam, rundvlees of merguez.
Bij stevige couscousgerechten met vlees kun je prima een soepele rode wijn proberen.
Bij een lichtere couscous met veel groenten zou ik eerder rosé of vin gris schenken.
Couscous Tfaya is weer een ander verhaal
Onze Couscous Tfaya met kip, rozijnen en gekaramelliseerde ui is juist interessant omdat er zoveel verschillende smaken samenkomen.
Je hebt de hartige kip en bouillon, maar ook kaneel, rozijnen, honing, langzaam gekaramelliseerde ui en geroosterde amandelen.
Daar zou ik zelf geen loodzware rode wijn naast zetten.
Een zachte rode wijn kan prima, maar ik zou ook heel graag een stevige rosé of frisse vin gris proberen.
De frisheid van de wijn kan juist heel lekker zijn naast de zoete tfaya.
En dat is nu precies waarom ik niet zo geloof in vaste wijnregels.
Probeer het gewoon.
Wijn bij kip met olijven en ingelegde citroen
Kip met olijven en ingelegde citroen behoort tot de bekendste smaakcombinaties van de Marokkaanse keuken.
Hier zou ik persoonlijk juist wegblijven van een zware rode wijn.
De kip is relatief licht en de olijven en ingelegde citroen geven het gerecht een frisse, zoute en aromatische smaak.
Een droge witte wijn, vin gris of rosé lijkt me daar veel prettiger bij.
In onze categorie met Marokkaanse kipgerechten vind je meer gerechten waarbij je zo kunt spelen met verschillende soorten wijn.
En bij pastilla?
Pastilla maakt het helemaal leuk.
Onze Pastilla b’Djaj – Marokkaanse kip-pastilla combineert kruidige kip met ei, amandelen, kaneel en een lichtzoete afwerking.
Zoet, zout, kruidig en krokant tegelijk dus.
Daar zou ik geen zware tanninerijke rode wijn tegenover zetten.
Een frisse rosé, vin gris of aromatische witte wijn lijkt me veel leuker.
Juist dat frisse kan een mooi contrast geven met de rijke vulling en de amandelen.
Sidi Brahim: gewoon omdat ik hem lekker vind
En dan komen we toch weer bij Sidi Brahim.
Sidi Brahim is een bekende Noord-Afrikaanse wijnnaam met een lange geschiedenis en tegenwoordig kom je ook Marokkaanse Sidi Brahim tegen.
In Frankrijk zie je hem gewoon in de supermarkt staan.
Geen fles waarvoor je eerst een cursus wijnproeven hoeft te volgen. Geen wijn waarbij iemand je vertelt dat je hem eigenlijk pas over zeven jaar zou mogen openen.
Gewoon een betaalbare fles wijn.
En ik vind hem lekker.
Voor mij is dat uiteindelijk belangrijker dan het prijskaartje.
Natuurlijk kun je je verdiepen in druivenrassen, terroir, oogstjaren, houtrijping en wijnscores. Daar is helemaal niets mis mee.
Maar als jij na één slok denkt: nee, deze vind ik niks, dan verandert een beoordeling van 95 punten daar weinig aan.
Andersom net zo.
Vind jij een fles van zes euro heerlijk bij je tajine, dan hoeft niemand je te vertellen dat je eigenlijk iets van dertig euro had moeten drinken.
Bekende namen uit de Marokkaanse wijnwereld
Wie wat vaker naar Marokkaanse wijn gaat kijken, komt vanzelf een aantal namen tegen.
Boulaouane is waarschijnlijk een van de bekendste. Vooral Vin Gris de Boulaouane wordt al jarenlang buiten Marokko verkocht.
Rond Meknès vind je onder andere wijnen van Château Roslane en Volubilia. Daar worden zowel rode als witte, rosé- en griswijnen gemaakt.
Bij Essaouira ligt weer een heel ander wijngebied, waar de nabijheid van de Atlantische Oceaan invloed heeft op het klimaat.
Het leuke is daardoor dat ‘Marokkaanse wijn’ eigenlijk net zo’n brede term is als ‘Franse wijn’ of ‘Spaanse wijn’.
Er bestaat niet één typische smaak.
Marokkaanse bubbels bestaan trouwens ook
En nog iets wat veel mensen waarschijnlijk niet verwachten: er wordt in Marokko ook mousserende wijn gemaakt.
Dus ja, zelfs voor wie liever bubbels drinkt dan rood of rosé valt er iets Marokkaans te ontdekken.
Ik zou die persoonlijk eerder schenken bij kleine hapjes en voorgerechten dan bij een zware vleestajine.
Misschien zelfs bij een tafel vol Marokkaanse salades, brood en olijven.
Koken met wijn
En dan kunnen we hem natuurlijk ook nog gewoon in de pan gooien.
Ik kook regelmatig met wijn, maar ik koop daar geen speciale fles voor.
Een restje rode wijn kan prima in een stevige stoofpot. Een beetje witte wijn gebruik ik eerder bij vis, kip of een lichte saus.
Maar bij traditionele Marokkaanse recepten zou ik niet zomaar overal wijn aan toevoegen.
De Marokkaanse keuken heeft namelijk al een fantastisch systeem opgebouwd om smaak te creëren.
Saffraan, komijn, gember, kaneel, koriander, peterselie, ras el hanout, olijven, smen en ingelegde citroen doen allemaal hun eigen werk.
Wijn kan daar soms iets aan toevoegen, maar het moet geen Franse boeuf bourguignon worden waar toevallig een tajinedeksel op staat.
Bij authentieke recepten hou ik liever vast aan de oorspronkelijke smaken.
Welke Marokkaanse wijn moet je dan eens proberen?
Een top tien ga ik je niet geven.
Dat zou ook een beetje vreemd zijn nadat ik net heb verteld dat ik weinig op heb met wijnscores en regels.
Maar wil je Marokkaanse wijn eens ontdekken, dan zou ik gewoon met drie verschillende stijlen beginnen:
Een droge vin gris
Goed gekoeld bij vis, salades, olijven of kip met citroen.
Een droge rosé
Lekker bij een tafel met verschillende kleine gerechten, gegrilde groenten, couscous of pastilla.
Een soepele rode wijn
Bij kefta, merguez, couscous met vlees, lam, rund of een stevige tajine.
En kom je een fles tegen die je erg lekker vindt?
Maak gewoon even een foto van het etiket met je telefoon.
Dan hoef je drie weken later in de supermarkt niet meer te bedenken of het nou die Syrah-Cinsault, Cabernet-Merlot of Château-weet-ik-veel was.
Dat is ongeveer het niveau waarop ik mijn eigen ”wijnadministratie” graag houd.
Wijn drinken in Marokko
Dat er wijn wordt gemaakt in Marokko betekent natuurlijk niet dat bij iedere Marokkaanse maaltijd een fles op tafel staat.
Integendeel.
Alcohol ligt in Marokko vanwege religie en cultuur gevoelig en veel Marokkanen drinken helemaal geen alcohol.
Als bezoeker kom je wijn vooral tegen in bepaalde hotels, restaurants en gespecialiseerde winkels. In veel andere restaurants wordt helemaal geen alcohol geschonken.
Dat hoort wat mij betreft ook bij het verhaal.
Je kunt geïnteresseerd zijn in de eeuwenoude Marokkaanse wijnbouw zonder te doen alsof wijn een noodzakelijk onderdeel is van de traditionele Marokkaanse eetcultuur.
Dat is het niet.
Uiteindelijk geldt maar één wijnregel
Rood bij vlees, wit bij vis en rosé op een zonnig terras?
Prima uitgangspunten.
Maar het zijn geen wetten.
Wil jij bij een Marokkaanse vistajine liever rosé drinken dan witte wijn?
Doen.
Vind jij vin gris heerlijk bij Couscous Tfaya?
Ook goed.
En drink je helemaal geen alcohol, dan is er altijd nog een glas Marokkaanse muntthee.
De Marokkaanse keuken is veel te lekker om je tijdens het eten druk te maken over wat volgens een wijnboek wel en niet zou mogen.
Een goede wijn is voor mij uiteindelijk gewoon de wijn waarvan ik na de eerste slok denk: ja, deze is lekker.
Meer hoeft het eigenlijk niet te zijn.