Vijgenjam met lavendel en oranjebloesemwater

door Nasira

 

Er zijn combinaties waarvan je vooraf al weet dat ze mooi gaan worden. Rijpe vijgen en lavendel horen daar absoluut bij.

Vijgen zijn zacht, honingachtig en bijna jam van zichzelf. Lavendel geeft daar iets kruidigs en bloemigs aan, maar daar zit meteen ook de kunst van dit recept: je moet hem nauwelijks kunnen aanwijzen.

Te weinig lavendel is geen probleem.

Te veel lavendel en je ontbijt smaakt naar de badkamer. En willen we niet.

Daarom gebruiken we maar een klein beetje culinaire lavendel en geven we de jam aan het einde nog een subtiel Marokkaans accent met oranjebloesemwater. Wie dat bijzondere ingrediënt nog niet kent, kan eerst alles lezen over oranjebloesemwater in de Marokkaanse keuken.

Het resultaat is een volle vijgenjam waarin de vrucht de ster is. Eerst proef je vijg en citroen, daarna pas komt dat zachte bloemige aroma van lavendel en oranjebloesem naar voren.

En eerlijk gezegd vind ik hem bijna te lekker om alleen maar op een gewone boterham te smeren.

Vijgen horen bij Marokko

Verse en gedroogde vijgen kom je in Marokko veel tegen. Ze worden gewoon uit de hand gegeten, gedroogd bewaard en verwerkt in allerlei zoete combinaties.

Met gedroogde vijgen kun je bijvoorbeeld totaal iets anders maken: deze gedroogde vijgen gevuld met amandel en oranjebloesem zijn gevuld met amandel, honing en bloemig oranjebloesemwater.

Voor deze jam gebruiken we juist verse, goed rijpe vijgen.

Die bevatten veel vocht en worden tijdens het koken vanzelf zacht en stroperig.

Hoe smaakt vijgenjam met lavendel?

Niet alsof je een bos bloemen opeet.

Dat is niet de bedoeling…

De basis is een rijke, zoete vijgensmaak met een beetje frisheid van citroen. Lavendel zorgt op de achtergrond voor een kruidig-bloemige geur en het kleine beetje oranjebloesemwater maakt hem net wat verfijnder.

Het is daardoor een jam die niet alleen bij ontbijt past, maar ook fantastisch werkt bij kaas.

Zachte geitenkaas, brie of zelfs een wat stevigere kaas met een lepeltje vijgenjam ernaast: daar hoef je eigenlijk weinig meer aan te doen.

Welke lavendel gebruik je in jam?

Gebruik uitsluitend culinaire lavendel die geschikt is voor consumptie.

Lavendel uit een willekeurig decoratief boeketje is niet automatisch bedoeld om mee te koken.

En gebruik weinig. Less is more.

Voor ongeveer twee potjes jam is ½ tot 1 kleine theelepel gedroogde lavendelbloemetjes echt voldoende.

Begin desnoods met een halve theelepel.

Je kunt tijdens het koken altijd besluiten dat er nog een klein snufje bij mag.

Andersom wordt lastiger.

Handig bij dit recept

Natuurlijker leven® Glazen Potjes 210 ml

De potjes zijn niet alleen geschikt voor inmaken, maar ook perfect voor het bewaren van kruiden, noten, snoep, desserts of het stijlvol presenteren van huisgemaakte cadeautjes

Affiliate link

Vijgenjam met lavendel en oranjebloesemwater

Prep 10 minuten
Cook 30 minuten
Total 40 minuten
Zachte huisgemaakte vijgenjam met verse vijgen, citroen, een subtiele hint van lavendel en een vleugje oranjebloesemwater.
Gang Bijgerecht
Keuken Marokkaans

Ingrediënten

  • 600 g rijpe verse vijgen
  • 250 g kristalsuiker
  • 2 eetlepels vers citroensap
  • fijne rasp van ½ biologische citroen
  • ½ –1 theelepel gedroogde culinaire lavendel
  • ½ theelepel oranjebloesemwater
  • klein snufje zout

Method

  1. Bereid de vijgen voor
  2. Was de vijgen voorzichtig en dep ze droog.
  3. Snijd alleen het harde steeltje weg. De schil hoeft er niet af.
  4. Snijd de vijgen in vieren en doe ze in een pan met een dikke bodem.
  5. Voeg suiker en citroen toe
  6. Voeg de kristalsuiker, het citroensap, de citroenrasp en een klein snufje zout toe.
  7. Schep alles rustig door elkaar.
  8. Laat de vijgen vervolgens ongeveer 30 minuten staan.
  9. De suiker trekt in die tijd vocht uit de vruchten. Daardoor ontstaat er vanzelf een beetje siroop in de pan en hoeft er geen water bij.
  10. Kook de vijgenjam
  11. Zet de pan op middelhoog vuur en breng de vijgen rustig aan de kook.
  12. Zet het vuur daarna laag tot middelhoog.
  13. Laat de jam ongeveer 20 tot 30 minuten zacht koken en roer regelmatig over de bodem.
  14. Tijdens het koken vallen de vijgen steeds verder uit elkaar.
  15. Druk grotere stukken eventueel voorzichtig kapot met een houten lepel.
  16. Ik zou de jam niet volledig pureren. Een paar kleine zachte stukjes vijg maken hem juist lekker huisgemaakt.
  17. Voeg de lavendel pas op het einde toe
  18. Voeg tijdens de laatste 5 minuten van de kooktijd eerst een halve theelepel lavendel toe.
  19. Roer goed door en proef voorzichtig.
  20. De lavendel moet je vooral ruiken en pas daarna proeven.
  21. Vind je hem nog nauwelijks aanwezig, voeg dan nog een klein beetje toe.
  22. Gebruik liever niet gedachteloos die hele theelepel. Verschillende soorten gedroogde lavendel kunnen behoorlijk verschillen in sterkte.
  23. Controleer de dikte
  24. Leg voordat je begint met koken een klein schoteltje in de koelkast.
  25. Doe tegen het einde van de kooktijd een theelepel hete jam op het koude bordje.
  26. Laat ongeveer 30 seconden staan en trek vervolgens met je vinger een streep door de jam.
  27. Blijft het spoor redelijk zichtbaar, dan is de jam klaar.
  28. Loopt alles onmiddellijk weer in elkaar, laat hem dan nog enkele minuten verder koken.
  29. Houd er rekening mee dat vijgenjam tijdens het afkoelen nog dikker wordt.
  30. Oranjebloesemwater erbij
  31. Haal de pan van het vuur.
  32. Roer nu pas ½ theelepel oranjebloesemwater door de jam.
  33. Door het pas op het einde toe te voegen blijft het bloemige aroma mooier behouden.
  34. Proef nog één keer.
  35. Je wilt absoluut geen uitgesproken parfumsmaak. Vijg moet de hoofdrol blijven spelen.
  36. Vul de potjes
  37. Schep de hete jam in zeer schone potjes en sluit ze af.
  38. Laat afkoelen en zet daarna in de koelkast.
  39. Dit recept behandelen we bewust als koelkastjam en niet als een houdbare inmaak voor in de voorraadkast.

Notities

Hoe lang kun je vijgenjam bewaren?

Bewaar de afgekoelde jam goed afgesloten in de koelkast en gebruik altijd een schone lepel.
Ik zou hem het liefst binnen ongeveer 2 tot 3 weken opmaken.
Wil je hem langer bewaren, vries de jam dan in kleine porties in.

Vijgenjam bij een Marokkaans ontbijt

En hier wordt hij natuurlijk écht leuk voor Dar Beldi.
Zet zo’n potje op tafel met warm brood, boter, honing en wat kaas en ineens heb je een heel ander ontbijt.
In Marokko staan bij het ontbijt vaak meerdere schaaltjes tegelijk op tafel. In ons artikel over het traditionele Marokkaanse ontbijt lees je precies hoe brood, honing, olie, kaas, jam en andere kleine gerechten samen op tafel verschijnen.
Deze vijgenjam zou daar ontzettend lekker bij passen.

Vijgenjam met msemen

Mijn eerste keuze?
Warme msemen.
Scheur een hoekje van zo'n warme, gelaagde pannenkoek af en schep daar een beetje vijgenjam op.
Als je ze zelf wilt maken, staat hier het complete recept voor Msemen – Marokkaanse pannenkoekjes met laagjes.
Bij msemen wordt traditioneel vaak honing geserveerd, maar juist daarom werkt deze jam er zo goed bij. Het zoete blijft, maar de vijgen en lavendel maken het net wat anders.

Ook heerlijk bij baghrir

En dan natuurlijk baghrir.
Die zachte duizendgaatjespannenkoekjes nemen jam en siroop heerlijk op. Normaal zijn boter en honing een klassieke combinatie, maar een klein lepeltje vijgenjam erop is minstens zo lekker.
Zelf maken? Kijk dan bij het recept voor Baghrir – Marokkaanse duizendgaatjespannenkoekjes.
Eigenlijk zou ik bij een uitgebreid ontbijt gewoon allebei op tafel zetten.
Honing én vijgenjam.
Waarom moeilijk doen.

Vijgenjam, honing en amlou

Wie helemaal wil uitpakken zet daarnaast ook een schaaltje amlou neer.
Amlou wordt gemaakt van geroosterde amandelen, arganolie en honing en is een van die smaakmakers waarvan je je na de eerste hap afvraagt waarom je hem niet standaard in huis hebt.
Het recept voor Amlou – Marokkaanse amandelpasta met arganolie en honing staat natuurlijk ook op Dar Beldi.
Een ontbijt met msemen, amlou, vijgenjam en goede honing lijkt me persoonlijk een uitstekende reden om voorlopig helemaal nergens heen te gaan.

Welke honing past hierbij?

In het recept zelf hebben we geen honing nodig, omdat rijpe vijgen en suiker al voldoende zoetheid geven.
Maar bij het serveren kan een klein beetje goede honing prachtig zijn, zeker wanneer je de jam combineert met yoghurt of kaas.
Marokkaanse honing kan enorm verschillen in smaak. Van zacht en bloemig tot donker en krachtig. In het artikel over honing uit Marokko lees je onder meer over bloemenhoning, tijmhoning en de bekende daghmoushoning.
Voor deze jam zou ik zelf eerder een zachte bloemen- of oranjebloesemhoning kiezen dan een heel uitgesproken soort.

Vijgenjam bij kaas

Hier moet je hem echt eens voor bewaren.
Leg een zachte geitenkaas of brie op een klein bord.
Schep er een lepeltje vijgen-lavendeljam naast.
Voeg wat geroosterde walnoten of amandelen toe.
Klaar.
Dat is zo'n combinatie die er chic uitziet terwijl je ongeveer drie minuten werk hebt gehad.
Ook bij een wat zoutere kaas werkt de zoete vijg prachtig.

Bij yoghurt

Een paar lepels dikke yoghurt, een lepel vijgenjam en wat geroosterde amandelen is een heel eenvoudig dessert of ontbijt.
Gebruik de jam dan niet te royaal.
De yoghurt moet fris blijven en de vijg vooral een zoet accent geven.

Bij cake

En we hebben natuurlijk nog cake.
Een dun laagje vijgenjam naast een plak Meskouta – Marokkaanse cake met abrikoos en kokos kan ontzettend lekker zijn.
Zeker wanneer de cake niet extreem zoet is.
Dan krijg je de zachte cake, abrikoos en kokos met die donkere vijgensmaak ernaast.
Ik zeg niks meer.

Paarse of groene vijgen?

Allebei kunnen prima worden gebruikt.
Donkere paarse vijgen geven meestal een diepere roodpaarse tot mahoniekleurige jam.
Groene vijgen geven eerder een lichtere goudbruine kleur.
Vooral de rijpheid is belangrijk.
Een heerlijk zachte, rijpe groene vijg is honderd keer beter dan een prachtige paarse vijg die nog hard en smakeloos is.

Hoe weet je of een vijg rijp is?

Een rijpe vijg voelt zacht maar niet volledig papperig.
De vrucht mag best een beetje rimpelig zijn en hoeft er voor jam absoluut niet perfect uit te zien.
Sterker nog: jam is ideaal voor vijgen die eigenlijk nét iets te rijp zijn om nog dagen in de fruitschaal te laten liggen.
Zolang ze fris ruiken en niet bedorven zijn, zijn juist die zachte vruchten heerlijk zoet.

Kan ik gedroogde vijgen gebruiken?

Niet voor precies dit recept.
Gedroogde vijgen bevatten veel minder water en geven daardoor een heel andere structuur en smaak.
Daarmee zou ik eerder een dikke vijgencompote of chutney maken.
Voor deze lichte, zachte jam zijn verse vijgen echt het lekkerst.

Kan ik de lavendel weglaten?

Zeker.
Dan krijg je een heerlijke vijgenjam met citroen en oranjebloesemwater.
Maar ik zou hem eerst eens mét lavendel proberen.
Juist die heel kleine hoeveelheid maakt deze jam anders dan de meeste vijgenjams.

Kan er kaneel bij?

Technisch gezien natuurlijk wel.
Maar ik zou het niet doen.
We hebben vijg, citroen, lavendel en oranjebloesemwater.
Dat is genoeg.
Soms wordt iets niet lekkerder van nóg een specerij.

Waarom zit er citroen in de jam?

Citroen doet hier meerdere dingen.
Hij haalt de smaak van de vijgen op, voorkomt dat de jam alleen maar zoet smaakt en helpt bij het krijgen van een mooiere jamstructuur.
De citroen mag uiteindelijk niet duidelijk als citroenjam smaken.
Hij is er vooral om de vijg beter te laten smaken.

Misschien vind je dit ook leuk

Laat een bericht achter